Vrijheid is leven zonder angst Het thema van 4 en 5 mei in 2001 was Vrijheid is leven zonder angst. Dit slaat niet alleen op oorlogssituaties, maar ook op het leven in een land waar vrijheid is. Hoe vrij en hoe veilig voelen mensen zich in Nederland? De kinderen zoeken foto's en artikelen die te maken hebben met regels, vrijheid, angst en veiligheid in Nederland.
	Verzetsverhalen op internet Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er diverse vormen van verzet in Nederland: stakingen, overvallen, sabotage enzovoort. Op internet staat een website met verhalen over mensen die actief waren in het verzet. De kinderen bezoeken deze site om zich een beeld te kunnen vormen van wat het verzet inhield.
	Anne Frank Een van de bekendste figuren uit de Tweede Wereldoorlog is Anne Frank. Het Achterhuis waar ze zat ondergedoken en waar ze haar dagboek schreef, trekt elk jaar nog steeds duizenden bezoekers. De Stichting Anne Frank heeft een uitgebreide website met informatie over Anne Frank, het huis waar ze ondergedoken zat en haar dagboek. De kinderen bezoeken deze site.

Vrijheid is leven zonder angst

Materiaal

- foto's uit kranten en tijdschriften die met angst en veiligheid te maken hebben zoals (voetbal)rellen, gewelddadige acties, demonstraties, tochten tegen zinloos geweld enzovoort - foto's van herdenkingen en feesten op 4 en 5 mei

Tijd

30 minuten

Doel

De kinderen zoeken foto's en artikelen die te maken hebben met regels, vrijheid, angst en veiligheid in Nederland.

- Vertel de kinderen dat op 5 mei wordt herdacht dat Nederland na vijf jaren van oorlog werd bevrijd. Die dag wordt daarom 'bevrijdingsdag' genoemd. Vertel dat de mensen vlak na de oorlog blij waren dat ze vrij waren en dat ze dat elk jaar wilden vieren. Hoewel er al lang geen oorlog meer is, wordt bevrijdingsdag nog steeds ieder jaar gevierd. - Vertel dat vrijheid niet alleen betekent dat er geen oorlog meer is, maar ook dat je vrij bent om te leven zoals jij dat wilt. Mensen mogen hun eigen werk kiezen, hun eigen spullen kopen, vrij reizen. Nederland is vrij. Toch wil dat niet zeggen dat Nederland ook altijd en overal veilig is. Herinner de kinderen aan situaties waarin mensen op straat werden overvallen. Misschien hebben ze in de afgelopen jaren op tv iets gezien over vormen van zinloos geweld. Maar ook voor de eigen omgeving geldt dat mensen zich niet altijd veilig voelen, bijvoorbeeld als je als kind op straat wordt gepest. - Vertel de kinderen dat ze in kranten en tijdschriften voorbeelden gaan zoeken van situaties die te maken hebben met vrijheid, angst en veiligheid in Nederland. Ze kunnen dit in groepjes doen. Eventueel kunt u de kinderen een week lang de kranten laten doorlezen en per dag bespreken wat er in de krant staat. - De kinderen zoeken in kranten en tijdschriften naar situaties in Nederland die te maken hebben met vrijheid, angst en veiligheid. Ze knippen zowel foto's als artikelen uit. Maak duidelijk dat de voorbeelden die ze moeten zoeken niet per se over geweld hoeven te gaan. Ook als er een ramp is gebeurd, kunnen mensen een gevoel van onveiligheid krijgen. Bovendien kunt u hen aansporen om voorbeelden te zoeken waarbij maatregelen worden genomen om de veiligheid te bevorderen, zoals camera's in het uitgaanscentrum ophangen of meer politie op straat. - Bespreek de voorbeelden die de kinderen hebben gevonden. Rubriceer ze in categorieën, bijvoorbeeld:

Welke voorbeelden hebben te maken met (zinloos) geweld? Welke voorbeelden zijn bedoeld om geweld tegen te gaan? (camera's in uitgaanscentra) Welke voorbeelden hebben te maken met een gevoel van onveiligheid? (slechte straatverlichting) Welke voorbeelden zijn bedoeld om mensen een veilig gevoel te geven? (politie op straat) Welk voorbeelden hebben te maken met vrijheid? (demonstratie tegen oorlogen elders in de wereld)

- Laat de kinderen uitspreken wat ze voelen bij de foto's en artikelen die ze hebben gevonden. Stel vragen als:

Komen dit soort zaken ook in je eigen omgeving voor? Geeft het je een onveilig gevoel of is het te ver weg om bang te zijn? Heb je een mening over wat er op de foto's te zien is of in de artikelen geschreven staat? Heb je het idee dat Nederland een vrij en veilig land is? Komen dit soort zaken ook in je eigen omgeving voor? Geeft het je een onveilig gevoel of is het te ver weg om bang te zijn? Heb je een mening over wat er op de foto's te zien is of in de artikelen geschreven staat? Heb je het idee dat Nederland een vrij en veilig land is?

- Vraag tot slot of de kinderen begrijpen waarom elk jaar nog steeds bevrijdingsdag wordt gevierd. Vinden ze het belangrijk om elk jaar een dag stil te staan bij vrijheid, angst en veiligheid? Begrijpen ze het motto van dit jaar Vrijheid is leven zonder angst?

Verzetsverhalen op internet

Materiaal

- computer met internetaansluiting - pen en papier - eventueel een internetmap waarin de kinderen de naam van de bezochte website en de belangrijkste gegevens noteren, alsook een of meer prints van de website opbergen

Tijd

20 minuten (per groepje van twee of drie leerlingen)

Doel

De kinderen bezoeken op internet een website met verhalen over het verzet in Nederland.

- Vraag de kinderen of ze wel eens naar oorlogsfilms hebben gekeken of een oorlogsboek hebben gelezen. Wat sprak hen het meest aan? Welk idee hebben ze van oorlog? - Vertel dat Nederland zestig jaar geleden in oorlog was. Vertel kort iets over de Tweede Wereldoorlog (zie achtergrondinformatie). Laat de kinderen die hierover het een en ander weten, meevertellen. - Vertel dat veel mensen tijdens de oorlog verzet pleegden. Niet openlijk, want dan werd je opgepakt, maar ondergronds. Het verzet bestond uit verschillende activiteiten: in het geheim een krant maken, joden en piloten helpen onderduiken, valse identiteitsbewijzen maken, administratiekantoren opblazen, banken overvallen om aan geld te komen, maar ook belangrijke Duitse militairen doden. Voor deze activiteiten waren veel mensen nodig, niet alleen om de activiteiten uit te voeren, maar ook om daarbij te helpen door bijvoorbeeld in het geheim kranten rond te brengen. - Vertel de kinderen dat op internet een website staat met allerlei verhalen over het verzet. Ze kiezen er enkele uit om te lezen en over de inhoud aan elkaar te vertellen. - De kinderen zoeken op internet: http://www.elburgaj.com/story.html. - De belangrijkste gegevens noteren de kinderen op een blaadje of in hun internetmap. Zo mogelijk printen ze een of meer pagina's die ze in hun intermap opbergen. - Na afloop bespreekt u met de kinderen welke verhalen ze hebben gelezen.

Om wat voor soort verzet ging het? Wat gebeurde er precies? Wie deden er allemaal mee aan het verzet? Hoe liep de actie af? Hoe reageerden de Duitsers? Werden er mensen gearresteerd?

- Tot slot vraagt u de kinderen of ze zelf in het verzet zouden gaan. Maak duidelijk dat dit niet hetzelfde is als een lekker spannend avontuur beleven. Het kan echt gevaarlijk zijn. Probeer de kinderen dan ook vooral te laten verwoorden waarom ze het verzet belangrijk vinden, zelfs als ze er niet aan zouden meedoen.

Anne Frank

Materiaal

- indien mogelijk het dagboek van Anne Frank - computer met internetaansluiting - papier en pen - eventueel een internetmap waarin de kinderen de naam van de bezochte website en de belangrijkste gegevens noteren, alsook een of meer prints van de website opbergen

Tijd

20 minuten (per groepje van twee of drie leerlingen)

Doel

De kinderen bezoeken op internet de website van de Anne Frankstichting.

- Vraag de kinderen of ze wel eens van Anne Frank hebben gehoord. Leg zo nodig uit wie ze is en waardoor ze over de hele wereld bekend is geworden. Laat kinderen die het dagboek hebben gelezen of het Anne Frankhuis hebben bezocht, vertellen over hun ervaringen. - Zeg dat er op internet een website is van de Anne Frankstichting. Op die website staat alle informatie over Anne Frank, haar dagboek en het achterhuis. Deze website gaan de kinderen bezoeken. - De kinderen zoeken op internet: http://www.annefrank.nl/ned/home.html. - De belangrijkste gegevens noteren de kinderen op een blaadje of in hun internetmap. Zo mogelijk printen ze een of meer pagina's die ze in hun intermap opbergen. - Na afloop bespreekt u met de kinderen wat ze over Anne Frank te weten zijn gekomen.

Wie was Anne Frank? Waar woonde ze? Waar zat ze ondergedoken? Waarom zat ze ondergedoken? Met wie zat ze ondergedoken? Hoe kwam ze aan eten en kleren? Wat deed ze overdag in de tijd dat ze ondergedoken zat? Hoe lang heeft ze ondergedoken gezeten? Hoe kwam het dat ze samen met haar familie werd opgepakt? Wat is er daarna met haar gebeurd? Waarom weten we zoveel over Anne Frank?

- Laat eventueel het dagboek van Anne Frank zien en lees er enkele fragmenten uit voor. - Als verwerking kunt u de kinderen een brief laten schrijven over of aan Anne Frank. Daarin vertellen de kinderen wat ze dachten en voelden toen ze op internet over Anne Frank en het Achterhuis lazen. Eventueel kunt u de brieven bundelen en opsturen naar de Anne Frankstichting. Wellicht is het mogelijk om reacties via de website te verzenden. Opmerking Naar aanleiding van dit verhaal kunt u overwegen om met de kinderen het Anne Frankhuis te bezoeken. Daar is ook het Achterhuis te zien, waar Anne met haar familie zat ondergedoken.

Auteur: Ben Verschuren © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V. en KRO