Ballonnen voor de vrijheid Ballonnen kunnen vrij door de lucht zweven. Ze zijn een symbool van vrijheid. Vandaar dat er op bevrijdingsdag vaak ballonwedstrijden worden gehouden, waarbij kaartjes aan de ballonnen worden gehangen met een vrijheidsboodschap. De kinderen maken een kaartje met een vrijheidsboodschap en hangen dat aan hun ballon die een plaats krijgt in de klas of, indien mogelijk, samen met ballonnen van andere kinderen wordt losgelaten.
	Een tekening over oorlog Hoewel oorlog voor de meeste kinderen ver weg lijkt, kan het hen intensief bezighouden. Aan de hand van tekeningen ventileren de kinderen hun gedachten en gevoelens over oorlog.
	Vrijheid is leven zonder angst Het thema van 4 en 5 mei in 2001 was Vrijheid is leven zonder angst. Dit slaat niet alleen op landen waar oorlog is, maar ook op landen waar men in vrijheid leeft. Hoe vrij en hoe veilig voelen mensen zich in hun eigen omgeving? De kinderen praten over regels, vrijheid, angst en veiligheid op hun school en in hun buurt.

Ballonnen voor de vrijheid

Materiaal

- kaartjes om iets op te tekenen of te schrijven en aan de ballon te hangen - voor elk kind een ballon

Tijd

25 minuten

Doel

De kinderen maken een kaartje met een vrijheidsboodschap en hangen die aan een ballon.

- Vraag de kinderen of ze wel eens een ballon hebben gekregen. Wat hebben ze met die ballon gedaan? Hebben ze hem in de lucht laten vliegen? - Vertel dat veel mensen ballonnen leuk vinden, omdat die vrij in de lucht kunnen zweven. Ze zijn een symbool voor vrijheid. Daarom worden er op bevrijdingsdag vaak ballonnen in de lucht gelaten met een vrijheidsboodschap eraan. - Vertel de kinderen dat ze allemaal een ballon krijgen. Ze gaan zelf een kaartje maken met een vrijheidsboodschap om aan de ballon te hangen. - Bespreek met de kinderen wat ze op het kaartje kunnen zetten. Dat kan een tekening zijn, maar ze mogen er ook iets op schrijven. Laat de kinderen zo veel mogelijk met eigen ideeën komen. Geef zo nodig suggesties als:

Wat voor soort tekening kun je maken over vrijheid? (vlag, kanon met kruis erdoor) Welke woorden hebben met vrijheid te maken? (vrede, oorlog, vrij, vijand) Zijn er kinderen die geen vrijheid hebben, omdat er oorlog is in hun land? Wil je daar iets over tekenen of schrijven?

- De kinderen tekenen of schrijven hun vrijheidsboodschap op een kaartje. - Na afloop laat u de kinderen elkaars kaartjes zien en erover vertellen. - De kinderen hangen de kaartjes aan hun ballon die ze een plaats geven in de klas. Op die manier is de klas meteen in de sfeer van bevrijdingsdag. Opmerking Een alternatief is om de ballonnen echt op te laten. In dat geval hebt u heliumflessen nodig. Zorg er wel voor dat u de kaartjes plastificeert en eventueel voorziet van naam en adres van de kinderen of de school, zodat de vinder het kaartje kan terugsturen.

Een tekening over oorlog

Materiaal

- tekenmateriaal

Tijd

45 minuten

Doel

De kinderen maken een tekening over oorlog en bespreken aan de hand daarvan waaraan ze bij oorlog denken.

- Vraag de kinderen of ze vaak naar oorlogsfilms kijken. Waarom wel of niet? Vinden ze oorlog spannend, eng? Spelen ze zelf wel eens oorlogje? Wat doen ze dan? - Vertel de kinderen dat ze een tekening gaan maken over oorlog. Geef geen suggesties, zodat de kinderen hun eerste ingeving op papier zetten. - De kinderen maken een tekening over oorlog. - Hang de tekeningen na afloop op en bespreek ze met de kinderen. Doe dat aan de hand van de volgende vragen:

Welke tekeningen gaan over een echte oorlog? Welke over een gespeelde oorlog? Wat is het verschil tussen een echte en een gespeelde oorlog? Is dat op de tekeningen te zien? Wat gebeurt er allemaal in een (echte) oorlog? Is dat hetzelfde als in een oorlogsfilm? Is dat hetzelfde als in een oorlogsspel dat kinderen spelen? Zijn de verschillen op de tekeningen te zien? Ken je landen waar het op dit moment oorlog is? Ken je landen waar vroeger wel eens oorlog is geweest? Weet je dat het in Nederland ook oorlog is geweest?

- Bespreek tot slot wat de kinderen voelen als ze aan oorlog denken. Kunnen ze begrijpen dat elk jaar wordt herdacht dat er in Nederland geen oorlog meer is?

Vrijheid is leven zonder angst

Materiaal

- kleurplaat Vrijheid is leven zonder angst, te downloaden via de E-service van de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei (http://www.netcetera.nl/natcom45/03eservice/5mei/ kleurplaat.html)

Tijd

30 minuten

Doel

De kinderen praten over regels, vrijheid, angst en veiligheid op hun school en in de buurt.

- Vertel de kinderen dat op 5 mei wordt herdacht dat Nederland na vijf jaren van oorlog werd bevrijd. Die dag wordt daarom 'bevrijdingsdag' genoemd. Vertel dat de mensen vlak na de oorlog blij waren dat ze vrij waren en dat ze dat elk jaar wilden vieren. Hoewel er al lang geen oorlog meer is, wordt bevrijdingsdag nog steeds ieder jaar gevierd. - Vertel dat vrijheid niet alleen betekent dat er geen oorlog meer is, maar ook dat je vrij bent om te leven zoals jij dat wilt. Mensen mogen hun eigen werk kiezen, hun eigen spullen kopen en kunnen zonder angst over straat lopen. Ze zijn veilig. Toch zijn er situaties waarin dat niet altijd opgaat. Ook al is er geen oorlog, toch kun je soms bang zijn en je niet veilig voelen, bijvoorbeeld als je wordt gepest of op straat zomaar wordt geslagen. - Laat de kinderen vertellen of ze zich op school en in de buurt altijd veilig voelen. Doe dit aan de hand van vragen als:

Ben je wel eens bang op school of in de buurt? Zo ja, voor wie of wat? Voel je je vrij om te doen wat je wilt? Zijn er regels waardoor je je minder vrij voelt? Zijn er regels waardoor je je juist veilig voelt?

- Inventariseer met de kinderen in hoeverre ze zich op school en in de buurt veilig voelen. Bespreek eventueel met hen hoe onveilige situaties vermeden of opgelost kunnen worden. Wees daarbij attent op kinderen die al dan niet bewust kenbaar maken dat ze zich niet veilig voelen. Als de kinderen bepaalde voorstellen hebben, bijvoorbeeld verkeerslichten bij een oversteekplaats of verbod voor oudere (lastige) kinderen op het schoolplein, kunt u deze voorstellen doorspelen naar de gemeente of de politie, of de kinderen namens de klas een brief laten schrijven. - Tot slot laat u de kinderen een kleurplaat kleuren die u kunt downloaden van de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei: http://www.netcetera.nl/natcom45/03eservice/5mei/kleurplaat.html.

Auteur: Ben Verschuren © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V. en KRO