|
|
 |
Thema: De aardappel
 |
De gouden aardappel
Met behulp van genetische manipulatie kan men planten en dieren aanpassen aan menselijke behoeften. Zo worden de aardappel- en rijstplant voorzien van een extra gen dat zorgt voor vitamine A. De meningen over manipulatie zijn sterk verdeeld. Hoe denken de kinderen erover? |
| |
Rekenen in aardappels
De kinderen krijgen drie rekenvragen voorgelegd. De vragen worden gesteld aan de hand van enkele statistische gegevens uit de aardappelwereld. |
| |
De aardappeleters
Bijna iedereen kent het schilderij ‘De aardappeleters’ van Vincent van Gogh. Het geeft de levensomstandigheden weer van een arm gezin in de negentiende eeuw. In deze activiteit gebruiken de kinderen dit werk als inleiding voor een schrijfopdracht. |
Tijd
|
|
30 minuten
|
Doel
|
|
|
De kinderen geven in de vorm van een discussie hun mening over een bepaalde stelling.
|
– Lees het artikel Aardappel in strijd tegen blindheid voor. Vraag eerst of alle genoemde begrippen duidelijk zijn. Geef anders een korte toelichting.
– Vraag de kinderen of ze begrijpen dat milieuorganisaties tegen manipulatie zijn. Wat voor argumenten zouden die aandragen als tegenstander? En welke argumenten halen de voorstanders aan?
– Leg de kinderen de bedoeling van deze activiteit uit. Ieder geeft antwoord op de volgende stelling: Het is onzin om tegen de gouden aardappel zijn. Laat voor- en tegenstanders van die stelling de vinger opsteken. Maak enkele duidelijke afspraken om de discussie lopend te houden.
· U vervult de rol van gespreksleider. U geeft geen mening, maar bepaalt de volgorde van de sprekers en zorgt ervoor dat zoveel mogelijk kinderen worden gehoord.
· Als je iets wilt zeggen, steek je de vinger op. De gespreksleider bepaalt of en wanneer je aan de beurt komt.
· Vertel eerst op wie je reageert. Formuleer je mening kort maar krachtig.
· Luister naar de argumenten van anderen. Ook zij kunnen gelijk hebben!
– De kinderen geven hun mening op de stelling. Na afloop steken voor- en tegenstanders van de stelling weer de vinger op. Zijn er kinderen van mening veranderd? Waardoor is dat gekomen?
|
|
|
| |
 |
Tijd
|
|
|
15 minuten
|
Doel
|
|
|
De kinderen lossen enkele rekenvraagstukken op. Ze gebruiken daarbij hun kennis van data en procenten.
|
– Deel de bijlage uit. Lees samen de tekst door. De kinderen kunnen tekstuele vragen stellen, bijvoorbeeld naar de betekenis van een woord. Geef geen enkele rekenkundige toelichting.
– Verdeel de groep in tweetallen. Benadruk nogmaals het volgende:
· Er staat duidelijk: ‘Ongeveer is goed genoeg!’ De aantallen inwoners en huishoudens zijn namelijk ook afgeronde getallen.
· Probeer alles uit het hoofd uit te rekenen. Gebruik de uitrekenruimte onder aan de pagina alleen om tussenstapjes te noteren.
– De tweetallen gaan aan de slag.
– Bespreek na afloop de antwoorden. Laat enkele kinderen hun oplossing voor de groep verwoorden en hun tussenstappen noteren. De anderen reageren daarop. Vraag de kinderen bij de antwoorden te letten op de volgende zaken:
· Klopt het antwoord?
· Is het ongeveer?
· Is het uit het hoofd uitgerekend?
– Hieronder vindt u de oplossingen en antwoorden op de drie vragen. Let wel: er zijn allerlei variaties in de oplossingen mogelijk om tot het juiste antwoord te komen!
|
|
| 1 89% van de huishoudens in ons land koopt ongeschilde aardappels. Hoeveel huishoudens zijn dat ongeveer?
|
– Eerst 89% afronden op 90%. Dit aantal koopt aardappels.– 10% van de huishoudens koopt ze dus niet.– 100% = 7.000.000 huishoudens (zie de gegevens in de tabel).– 10% is het tiende deel van 7.000.000 = 700.000. Dit is het aantal dat geen aardappels koopt.– 7.000.000 – 700.000 = 6.300.000 huishoudens die overblijven. Dit is het aantal huishoudens dat ongeschilde aardappels koopt.
|
| 2 Gemiddeld at men in ons land 29 kilo aardappels per persoon. Hoeveel kilo aardappels eten de mensen in ons land in totaal?
|
– 29 kilo eerst afronden op 30 kilo.– Ons land telt 16.000.000 mensen (zie de gegevens in de tabel).– 3 x 10 x 16.000.000 = 480.000.000 kilo aardappels.
|
| 3 De supermarkt verkoopt 75% van alle aardappels. Hoeveel kilo is dat?
|
– Tip: gebruik hier de uitkomst van vraag 2. Daar is uitgerekend hoeveel kilo aardappels de mensen eten.– Je moet hier dus 75% van 480.000.000 uitrekenen ofwel het 3/4e deel.– 1/4e deel van 480.000.000 is 120.000.000.– 3/4e deel is 3 x 120.000.000 = 360.000.000 kilo.
|
|
| |
|
Tijd
|
|
|
30 minuten
|
Doel
|
|
|
De kinderen schrijven een verhaal bij het schilderij ‘De aardappeleters’.
|
– Vertel de kinderen over de enorme hongersnood in Ierland in 1845-1846. (Raadpleeg Ierland en de aardappel in de achtergrondinformatie). Plaats dit in de context van het thema: de aardappel was destijds in Ierland het enige voedingsmiddel. Toen er een aardappelziekte uitbrak, konden er geen aardappelen meer worden gegeten. De gevolgen waren rampzalig. Hongersnood kostte miljoenen mensen het leven. Ook in Nederland waren de gevolgen ernstig, vooral voor de armste mensen.
– Deel de kopie van het schilderij ‘De aardappeleters’ uit. Vertel daarbij het volgende: Hier zie je zo’n arm gezin. Je ziet hoe het gezin woont, je ziet wat het eet. Elke dag hetzelfde, net als de mensen in Ierland: aardappels. Stel je dit gezin voor tijdens de hongersnood van 1845. De aardappels zijn weggerot, en ander voedsel is niet te krijgen. Jij komt bij dit gezin op bezoek. Je wilt graag iets doen aan hun lot. Schrijf daar een kort verhaal over. Beschrijf daarin bijvoorbeeld de volgende dingen:
· Hoe ziet hun hutje eruit?
· Wat tref je bij hen thuis aan?
· Hoe zien de mensen eruit?
· Hoe proberen ze te overleven?
· Wat zijn de plannen van de mensen?
· Hoe probeer jij die mensen te helpen?
– Deel papier uit. De kinderen gaan aan de slag.
– Laat enkele kinderen na afloop hun verhaal voorlezen. Anderen kunnen erop reageren. Vraag vooral te reageren op de manieren waarop de kinderen dit gezin willen helpen. Waren die oplossingen mogelijk in die tijd? Hebben wij iets van die hongersnood geleerd, denk je? (Niet meer afhankelijk zijn van één gewas.)
|
|
|
| |
|
|
|
Auteur: Hans Vermeer © Uitgeverij Zwijsen B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
