Islam: achtergrondinformatie


leerkracht.nlLesschetsForumAdresboekColofon


Thema: Islam
  Het islamitische geloof
  Het leven van de profeet Mohammed
  De vijf zuilen van de islam
  De heilige plaatsen
  De islamitische kalender
  Islamitische feesten
  Arabische woorden
  Interessante sites
  Informatieve boeken
  Voorleesboeken
  Videomateriaal KRO

Het islamitische geloof
De islam is de tweede godsdienst in de wereld. Dit geloof telt over de hele wereld verspreid duizend miljoen gelovigen. Het oorspronkelijke gebied van de islamieten, of moslims, is het Midden-Oosten. De islam is een Arabische godsdienst. Het heilige boek van de islam, de Koran, is in het Arabisch geschreven. Dit boek wordt door alle moslims in het Arabisch gelezen. Ook als zij zelf een andere taal spreken. Volgens de islam is er één God, zijn naam is Allah. Allahs boodschap is door de profeet Mohammed op aarde verspreid. Mohammed leefde van 570 tot 632 na Christus. De heilige teksten zijn door de engel Gabriël aan Mohammed geopenbaard en later in de Koran beschreven. In de Koran staan verhalen die ook in de Bijbel voorkomen. Abraham, Mozes en Jezus komen ook in de Koran voor. Naast de Koran kent de islam een verzameling heilige geschriften: de Hadith. Hierin zijn de heilige tradities beschreven en verhalen over het leven van Mohammed opgenomen. Het islamitische geloof heeft zich relatief snel verspreid. Binnen honderd jaar na het overlijden van de profeet Mohammed hadden de moslims al aanhangers van Spanje tot India.

Het leven van de profeet Mohammed
Mohammed werd in het jaar 570 na Christus geboren in de stad Mekka (Saoedi-Arabië). Hij groeide op in deze belangrijke handelsstad en ontwikkelde zich tot succesvol koopman. Hij trouwde met een rijke weduwe: Chadidja. Ze kregen samen zeven kinderen. Mohammed trok zich regelmatig in de woestijn terug om te bidden. Toen hij veertig jaar was, vertelde de engel Gabriël hem in een visioen dat hij de profeet van God was. Vanaf dat moment wijdde hij zijn leven aan God. Hij leerde de mensen dat er maar één God was. Hij riep de mensen op tot vriendelijkheid en vrijgevigheid tegenover armen en zwakken. Hij leerde dat de mensen niet moesten gokken en geen alcohol mochten gebruiken. Zijn vrouw Chadidja, zijn zoon Zaid en zijn neef Ali waren zijn eerste volgelingen. Mohammed had veel tegenstanders in de stad Mekka. Voor de machthebbers was hij een bedreiging. In het jaar 622 na Christus verhuisde hij naar Medina. Bij deze verhuizing, de hidjra, begint de islamitische jaartelling. Vanuit Medina vocht Mohammed voor zijn geloof. Zijn strijd werd de jihad genoemd. Dit betekent gerechtvaardigde oorlog. In 630 trok Mohammed weer naar Mekka. Na weinig tegenstand onderwierp de stad zich aan hem. Mohammed stierf in 632 na Christus.

De vijf zuilen van de islam
De islam wordt wel voorgesteld als een gebouw met vijf zuilen. Elke zuil symboliseert een van de pijlers van het islamitische geloof:

– geloof in één God, Allah;
– gebed, vijf maal per dag met het gezicht gericht naar Mekka;
– aalmoezen, zorg voor armen en zwakken;
– vasten in de maand ramadan;
– bedevaart naar Mekka een keer in het leven van een moslim.

De heilige plaatsen
Moslims bidden in een moskee. In een moskee vind je geen beelden of schilderijen. Wel zijn er versieringen in hout of marmer en Arabische teksten op de muur. In Nederland waren de eerste moskeeën gevestigd in oude schoolgebouwen of wijkgebouwen. Steeds vaker bouwen islamitische gemeenschappen hun eigen moskee.
De belangrijkste moskee van de moslims staat in de stad Mekka. In het midden van die moskee staat de Ka’ba: een kubusvormig gebouw. In een muur van de Ka’ba is een zwarte steen gemetseld. Deze steen wordt gezien als een teken van God. De Ka’ba is een belangrijke plaats voor de pelgrims op hun bedevaart naar Mekka. Zij lopen zeven keer rond de Ka’ba en proberen daarbij de zwarte steen aan te raken of te kussen.

De islamitische kalender
De islamitische kalender heeft het maanjaar als uitgangspunt. Dat jaar is ongeveer elf dagen korter dan het zonnejaar, dat 365 dagen telt. Daardoor vallen de islamitische feestdagen elk jaar vroeger dan het jaar daarvoor. Ook het islamitische jaar heeft twaalf maanden. Ramadan is de negende maand. De twaalfde maand is de maand van de bedevaart naar Mekka, de haddj. Deze maand heet Dhu’l Hiddja.

Islamitische feesten
De islam kent twee grote feesten: Id al-Fitr en Id al-Adha.
Id al-Fitr is het suikerfeest. Dit wordt gevierd aan het einde van de vasten, de ramadan. Het feest duurt drie dagen. De mensen dragen nieuwe kleren en eten en drinken samen. Ook worden er cadeaus gegeven en wordt er eten uitgedeeld aan arme mensen.
Id al-Adha is het offerfeest en wordt gevierd als de moslims op bedevaart naar Mekka gaan. Er worden schapen geslacht ter herdenking aan het offer dat Ibrahiem aan Allah bracht. (Zie voor het verhaal over Ibrahiem de bijlage bij de activiteit Het verhaal van het offerfeest voor groep 5 en 6.)

Arabische woorden
In teksten over de islam kom je vaak Arabische woorden tegen. De verklaring van een aantal woorden vindt u hier in alfabetische volgorde. In de tabel staan ook Nederlandse woorden uitgelegd, die op de islam betrekking hebben.


Allah de Arabische naam voor God
Bedevaart reis naar een heilige plaats
Haddj jaarlijkse bedevaart naar Mekka
Halal toegestaan door de islamitische wet
Haram niet toegestaan door de islamitische wet
Imam leider van het gebed in de moskee
Islam de godsdienst van de moslims
Jihad heilige oorlog
Minaret toren bij een moskee vanwaar de oproep tot gebed wordt gedaan
Moskee gebouw waar Allah wordt vereerd, ook gebruikt voor samenkomst en lessen
Moslim aanhanger van de islam
Muezzin omroeper die tot gebed oproept
Pelgrim bedevaartganger
Profeet leraar met een boodschap van God
Ramadan vastenmaand
Salaat ritueel gebed vijf keer per dag
Woedoe rituele wassing voor de salaat

Interessante sites
(Tip: zet deze internetadressen op de computer onder ‘Favorieten’ in een map ‘Islam’ zodat de kinderen ze gemakkelijk kunnen vinden.)

http://kinderenwebhotel.be/godsdienst/islam.htm (website gericht op kinderen, met algemene informatie over de islam aan de hand van thema’s en vragen)
http://www.multikeuken.nl (website met recepten en informatie over de Marokkaanse en Turkse keuken)
http://dit.is/zoeken (geeft informatie voor kinderen over de islam, toets bij de functie ‘Zoeken’ het trefwoord islam in)
http://www.lombox.nl/cinebox/suikerfeest.html (website van de Utrechtse wijk Lombok, waar een filmpje over het suikerfeest te zien is)
http://walidin.com (onafhankelijk islamitisch webportaal met veel informatie)
http://www.halalfood.nl (website over halalvoeding, voornamelijk vlees)
http://www.beleven.org/verhalen (website van de Stichting Beleven, met onder andere islamitische verhalen)
http://www.omroep.nl/nmo (website van de Nederlandse Moslim Omroep)
http://library.thinkquest.org/28350 (website over de vijf wereldgodsdiensten)
http://mediatheek.thinkquest.nl/~jr011/Index.htm (website over de vijf wereldgodsdiensten)
– In het archief van leerkracht.nl vindt u ook een lesbrief over De ramadan.

Informatieve boeken
De volgende informatieve boeken kunnen de kinderen gebruiken bij de activiteiten van deze lesbrief. Ze kunnen ook als algemene informatiebron over de islam dienen.

Vanaf groep 3 en 4
Tahar Ben Jelloun, Papa, wat is een moslim?, De Geus, Breda 2002, ISBN 9044502565.

Vanaf groep 7 en 8
Harry de Ridder en Herman Bosman, Islam (scriptiepakket), Centrum voor mondiaal onderwijs, Nijmegen 1999.
Philip Wilkinson en Steve Teague. Islam, Standaard, Antwerpen 2003, ISBN 9076900817.

Voorleesboeken
De volgende boeken kunt u in de klas gebruiken als voorleesboek over het thema ‘islam’. U kunt de boeken ook aan kinderen adviseren die zelf over dit thema willen lezen.

Vanaf groep 1 en 2
Amina Sebbar en Zaynab Michels, Voor het slapen gaan, Oase, Zoetermeer 2001, ISBN 9074792162.

Vanaf groep 5 en 6
Khurram Murad e.a., Een overtuigende boodschap, Oase, Zoetermeer 1997, ISBN 9074792073 (voorleesverhalen over de profeet Mohammed).
Lydia Rood, Mohammed Sahli, Brief uit Hollanda, Leopold, Amsterdam 2003, ISBN 9025837247 (over cultuurverschillen tussen Marokko en Nederland).

Vanaf groep 7 en 8
Guus Kuijer, Voor altijd samen, amen, Querido, Amsterdam 1999, ISBN 902147266X. (het verfilmde boek over Polleke en haar Marokkaanse vriendje Mimoen)

Videomateriaal KRO
Bidden Voor De Vrede
Uitzenddatum: 16.01.1991
Kruispunt

Verslag van een bidbijeenkomst voor de vrede vanuit een moskee in Amsterdam.

- Bidden Voor De Vrede - Windows media player (hoge kwaliteit)
- Bidden Voor De Vrede - Windows media player (lage kwaliteit)
- Bidden Voor De Vrede - RM (hoge kwaliteit)
- Bidden Voor De Vrede - RM (lage kwaliteit)

Ramadan
Uitzenddatum: 10.02.1997
OntbijtTV

Islamitisch Nederland heeft de vastenmaand achter de rug. De Ramadan eindigde met het led-ul-fitr-feest . Een reportage hierover.

- Ramadan - Windows media player (hoge kwaliteit)
- Ramadan - Windows media player (lage kwaliteit)
- Ramadan - RM (hoge kwaliteit)
- Ramadan - RM (lage kwaliteit)

Moskee Zaandam
Uitzenddatum: 17.11.1994
OntbijtTV

In Zaandam staat een van de grootste moskeeën van Europa. Beelden van de opbouw ervan.
Moskeegangers aan het woord over hun geloof en de daarbij behorende gebruiken.

- Moskee Zaandam - Windows media player (hoge kwaliteit)
- Moskee Zaandam - Windows media player (lage kwaliteit)
- Moskee Zaandam - RM (hoge kwaliteit)
- Moskee Zaandam - RM (lage kwaliteit)

Offerfeest
Uitzenddatum: 05.03.2001
OntbijtTV

Het Islamitische offerfeest is een van de belangrijkste religieuze feesten voor moslims. Beelden van een gezin waar het offerfeest wordt gevierd.

- Offerfeest - Windows media player (hoge kwaliteit)
- Offerfeest - Windows media player (lage kwaliteit)
- Offerfeest - RM (hoge kwaliteit)
- Offerfeest - RM (lage kwaliteit)

Kippenslachterij
Uitzenddatum: 28.09.1995
OntbijtTV

Fragment uit een reportage over rituele slachting waarin een aantal islamitische gebruiken worden uitgelegd.

Kippenslachterij - Windows media player (hoge kwaliteit)
Kippenslachterij - Windows media player (lage kwaliteit)
Kippenslachterij - RM (hoge kwaliteit)
Kippenslachterij - RM (lage kwaliteit)


Gluren bij de buren
Uitzenddatum: 12.11.2001
OntbijtTV

Gluren als toeristische bedrijfstak. Omdat Nederlanders hun gordijnen 's avonds vaak niet dichtdoen wordt er in deze tijd van vroege duisternis veel gegluurd. Steeds meer bedrijfjes zien daar wel brood in, en organiseren gluurexcursies. Overigens wel met toestemming van de bewoners.
Fragment waarin bij een Turks gezin naar binnen wordt gegluurd.

Gluren bij de buren - Windows media player (hoge kwaliteit)
Gluren bij de buren - Windows media player (lage kwaliteit)
Gluren bij de buren - RM (hoge kwaliteit)
Gluren bij de buren - RM (lage kwaliteit)

Auteur: Simone van Bentum-Gerich © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.




Islam: activiteiten voor groep 1 en 2
Islam: activiteiten voor groep 3 en 4
Islam: activiteiten voor groep 5 en 6
Islam: activiteiten voor groep 7 en 8





©Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.