|
|
 |
Thema: Poppen
|
|
De eerste poppen werden gebruikt als religieuze objecten, niet als kinderspeelgoed. Ze hadden vooral de functie van beschermheiligen. Soms werden ze als geluksbrengers cadeau gegeven.
De kinderen van de Hopi- en Zûni-indianen in Noord-Amerika leerden hun goden kennen aan de hand van beschilderde Katschina-poppen. De Katschina’s waren vriendelijke geesten, die herkenbaar waren aan hun karakteristieke beschilderingen. Zo ontstond naast de religieuze functie tevens die van speelgoed als leermiddel.
Ook in Afrika hadden poppen twee functies. Ten eerste diende de pop als speelgoed voor meisjes. Ten tweede moest de pop de vruchtbaarheid van de jonge vrouw waarborgen.
Tegenwoordig worden poppen vrijwel alleen geassocieerd met de speelgoedfunctie. De grootste doelgroep zijn meisjes gebleven, al zijn er ook poppen speciaal voor jongens ontwikkeld.
|
|
 |
|
|
Een van de beroemdste poppen is Barbie. De Amerikaanse Ruth Handler van speelgoedfabrikant Mattel stond aan haar wieg. In 1959 werd Barbie voor het eerst op de markt gebracht. De pop is gebaseerd op Lilli, een stripfiguur uit de ‘Bild Zeitung’ uit de jaren vijftig. Oorspronkelijk was Barbie een mannequin, maar inmiddels heeft ze zich ook ontpopt als dokter, astronaut en zelfs als presidentskandidaat. Om Barbie heen is een sociaal leven gecreëerd. Zo heeft ze twee zusjes en een broertje (Skipper, Tutti en Todd). Haar eeuwige vriendje is Ken. Ken heeft twee vrienden, Allan en Brad. De vriendinnen van Barbie zijn Steffie en Midge. Voor zusje Skipper zijn Skooter, Ginger, Ricky, Scott en Tiff als speelkameraadjes in het leven geroepen. Tutti speelt het liefst met Chris. Ten slotte is er nog Barbies nichtje Francie. Toch zijn de meesten van deze vrienden en familieleden vrij onbekend gebleven voor het grote publiek. Barbie en Ken zijn vernoemd naar de kinderen van Ruth Handler.
Het Iraanse Ministerie van Onderwijs vond de bestaande populaire Amerikaanse Barbies niet passen in de islamitische samenleving. Het Instituut voor Intellectuele Ontwikkeling van Kinderen en Jongvolwassenen heeft daarom Sara en Dara ontwikkeld. Het zijn broer en zus van acht jaar. Sara is voorzien van een hoofddoek.
|
|
|
|
|
Marie Grosholtz werd in de achttiende eeuw in Frankrijk (Straatsburg) geboren. Haar vader was twee maanden voor de geboorte van Marie gesneuveld in de oorlog. Samen met haar moeder leefde ze de eerste vijf jaar van haar leven in Zwitserland (Bern). Hier kwam Marie voor het eerst in aanraking met wassen beelden. Haar moeder werkte namelijk als huishoudster bij Dr. Curtius. Hij was zeer bedreven in het van was vervaardigen van anatomische figuren. Dr. Curtius leerde Marie de kneepjes van het vak. Toen hij stierf, nam Marie zijn werkzaamheden en de bijbehorende tentoonstelling over. Ze trouwde met François Tussaud. Onder de naam Madame Tussaud is ze bij ons bekend.
In het begin van de negentiende eeuw stond Madame Tussaud voor een moeilijke keuze: in Frankrijk blijven bij haar man en jongste zoon Francis of naar Groot-Brittannië vertrekken om daar haar tentoonstelling te laten zien. Ze koos voor het laatste en vertrok met haar oudste zoon Joseph uit Parijs naar Groot-Brittannië. Daar heeft ze 33 jaar lang met haar tentoonstelling rondgetrokken. Ze heeft haar man en Frankrijk niet meer teruggezien. Haar jongste zoon Francis werd opgevoed door de moeder van Marie, omdat hij te jong was om mee te gaan. Toen madame Grosholtz overleed, kwam Francis ook naar Groot-Brittannië.
Madame Tussaud heeft op 81-jarige leeftijd haar laatste wassen beeld gemaakt. Het was een zelfportret. In 1850 is ze op 89-jarige leeftijd overleden.
|
|
|
|
|
|
In Madame Tussauds (onder andere in Amsterdam en Londen) zijn wassen beelden tentoongesteld. Voor de meeste van deze beelden zijn de personen zelf komen poseren. Vooraf wordt een gedetailleerde beschrijving van de persoon gemaakt. Daarin staat niet alleen informatie over de kleur van de ogen en het haar, maar ook over de houding, de kleding, gelaatsuitdrukking enzovoort. Dan wordt een gipsafdruk van het hoofd en de handen van de persoon gemaakt. Deze afdruk dient als mal. Voor het lichaam wordt een frame van klei gebruikt. Ieder haartje wordt apart met de hand op het wassen hoofd geplant. De ogen die voor de wassen beelden worden gebruikt, zijn ‘echte’ glazen ogen. Meestal staat degene van wie een wassen beeld wordt gemaakt enige kledingstukken af aan het museum, zodat het eindresultaat nauwelijks te onderscheiden is van de echte persoon.
|
|
|
|
|
|
Elk jaar wordt in Japan op 3 maart Hina Matsuri gevierd. Het is een feestdag ter ere van poppen. Japanse families met een dochter zetten vanaf februari een trapachtige tentoonstelling van poppen in huis neer. Bovenin staan de keizer en de keizerin. Daaronder staat de hofhouding met traditionele gebruiksvoorwerpen. Deze traditie is al meer dan duizend jaar oud. De poppen worden van moeder op dochter doorgegeven en de hele uitstalling kost vaak duizenden euro’s. De dag na het feest worden de poppen onmiddellijk weer ingepakt. Volgens de overlevering zou het later inpakken van de poppen een negatieve invloed hebben op de huwelijkskansen van de dochter.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De volgende boeken hebben te maken met het thema ‘Poppen’. U kunt ze als informatieboek of voorlees-/kijkboek gebruiken bij dit thema. Groep 1-2
Dieter Schubert, Monkie, Lemniscaat, Rotterdam 1986, ISBN 9060696409. Groep 3-4
Ineke van Kasteren, Barbie, De Ruiter, Houten 1997, Junior Informatie reeks N6, N135, ISBN 9005007990. Groep 5-6
Barnabas en Anabel Kindersley, Kinderen Wereldwijd: Feest!, Bosch & Keuning, De Bilt 1998, ISBN 9024604036. Groep 5-8
René Pullens, Serie: Kijk Nou, Poppen, Zwijsen, Tilburg 1996, ISBN 9027634629.
|
|
|
|
Auteur: Maril Rijks © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
