|
|
 |
Thema: Aboriginals van Australië
|
|
|
Australië is het oudste continent. Het is ongeveer even groot als Europa. In tegenstelling tot wat velen denken, kent het continent een grote variatie in landschap. Het bekendst is natuurlijk wel de Outback, het droge binnenland. Maar daarnaast vinden we in het tropische noorden regenwoud en koraalrif. Op Tasmanië zijn uitgestrekte bossen.
Flora en fauna zijn bijzonder. De eucalyptus of gomboom is waarschijnlijk de bekendste boom. De fauna is uniek. Er komen (buidel)dieren voor die alleen op dit continent worden aangetroffen, zoals de kangoeroe en het koalabeertje.
Tot 1788 was Australië het exclusieve woongebied van de Aboriginals. Vanaf dit jaar werd Australië door de Engelsen gebruikt als strafkolonie. Een jaar later al volgden de eerste immigranten. Het continent is tegenwoordig nog steeds lid van het Britse Gemenebest. Het is sinds 1901 een federatie. De centrale regering zetelt in Canberra.Enkele feiten en cijfers:
|
|
| oppervlakte
|
7.686.850 km2
|
| kustlijn
|
25.760 km
|
| laagste punt
|
Lake Eyre: 15 meter
|
| hoogste punt
|
Mount Kosciuszko: 2,229 meter
|
| aantal inwoners
|
ongeveer 20 miljoen
|
| aantal Aboriginals
|
ongeveer 300.000
|
| gemiddelde levensduur man
|
77 jaar
|
| gemiddelde levensduur vrouw
|
83 jaar
|
|
|
 |
|
|
De eerste associatie die kinderen hebben met Australië zal waarschijnlijk de kangoeroe zijn. De kangoeroe behoort – zoals alle oorspronkelijke zoogdieren van Australië – tot de buideldieren. Dat betekent dat het vrouwtje een buidel heeft waarin het jong zeker gedurende het eerste jaar verblijft. Bij de geboorte is een kangoeroe niet groter dan een boon. Dit boontje klimt via de vacht van moeder in de buidel. Daarin vindt hij de tepels.
Kangoeroes zijn planteneters. Grazen doen ze meestal ’s nachts vanwege de hitte overdag. Ze kunnen weken zonder water. Het vocht uit de planten is voldoende.
Als het snel moet gaan, beweegt de kangoeroe zich springend voort. Met zijn sterke achterpoten kan hij sprongen maken van zo’n acht meter ver. De staart dient als stuur en voor het evenwicht. Zo kan hij een snelheid tot wel tachtig kilometer per uur halen op korte stukjes.
Er zijn ongeveer vijftig soorten kangoeroes. De grootste soorten zijn de rode en de grijze. De mannetjes van deze soorten kunnen zo’n negentig kilo wegen.
|
|
|
|
|
Met het westerse begrip ‘Aboriginals’ of ‘Aborigins’ duiden we de oorspronkelijke bewoners van Australië aan. Zij bewonen al meer dan 40.000 jaar dit continent. In 1788, het jaar waarin de Engelsen de eerste gevangenen naar dit continent deporteerden, waren er naar schatting 750.000 Aboriginals die zo’n driehonderd verschillende talen spraken.
De Aboriginals vormen dus geen homogeen volk. De verschillen in taal vloeien voort uit hun bestaanswijze. Van oudsher zijn Aboriginals nomadische jagers en verzamelaars die zijn verenigd in clans. De leden van de clans trekken rond in kleine zwerfgroepjes, vaak bestaande uit niet meer dan een gezin of enkele bevriende gezinnen. Contacten met anderen zijn zeldzaam door de enorme uitgestrektheid van het continent. Zo konden talen en leefwijzen erg uit elkaar groeien.
Voor de jacht maken de Aboriginals gebruik van lichte wapens als speer, pijl, boog en boemerang. Daarmee maken ze jacht op kleine buideldieren en kangoeroes.
|
|
|
De Droomtijd volgens de Aboriginals
|
|
Droomtijd is de westerse aanduiding voor het Aboriginalstelsel van wetten en geloof. Het is gebaseerd op scheppingsmythen. Die verhalen hoe de scheppingsvoorouders uit de aarde kwamen en bergen, rivieren, zon, mensen en dieren maakten. Zij zwierven over de aarde in allerlei gedaanten.
Elke familieclan stamt af van een van die voorouders. Men gelooft dan ook dat iedereen twee zielen heeft, een sterfelijke en een onsterfelijke. De onsterfelijke ziel van elk clanlid staat in verbinding met zijn vooroudergeest of totem.
Veel van de voorouderverhalen zijn geheim. Zij worden door de ouderen binnen de clan mondjesmaat overgeleverd aan de jongeren. De traditie wordt dus mondeling overgeleverd. Kennis van die traditie en wijsheid (in dit geval: kennis van de mythen) komt hier dus letterlijk met het klimmen van de jaren!
|
|
|
|
|
Aboriginals zijn van oudsher nomaden. Versieren van het onderkomen heeft dus geen prioriteit. Wel treffen we tekeningen aan op de wanden van rotsen en grotten in het landschap. Dit zijn plaatsen waaruit volgens de overlevering de voorouders uit de aarde zijn gekomen. Dit zijn dus vaak heilige plaatsen voor de aboriginals.
Deze plaatsen vervullen een rol bij rituele bijeenkomsten. De liederen die worden gezongen, zijn vaak in een onverstaanbare spraak. Zo wordt het geheime karakter van de scheppingsmythen nog eens onderstreept. De liederen worden begeleid door de didgeridoo. Dit instrument wordt gemaakt van een tak die door termieten is uitgehold.
Alledaagse voorwerpen worden vaak beschilderd. Zowel bij de rotstekeningen als de beschildering van voorwerpen maakten de Aboriginals gebruik van natuurlijke pigmenten, veelal oker- en roodtinten. Maar sinds enkele decennia zetten Aboriginals hun kunstuitingen op doek en hout. Ze gebruiken daarvoor sneldrogende acrylverf. Het kleurenpalet is daardoor uitgebreid, maar ze gebruiken nog veel oude motieven.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Auteur: Hans Vermeer © Uitgeverij Zwijsen B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
