Bloedheet en ijskoud Op een zomerse dag in de zon krijg je het bloedheet. En in de winter tijdens een schaatstocht voelen je tenen ijskoud aan. De kinderen voeren een gesprek over wat er allemaal bij bloedheet en ijskoud hoort. Ze associëren en filosoferen en komen zo tot een beeld van wat ijskoud en bloedheet betekent.
	De sneeuwkoningin, een sprookje in zeven verhalen In het sprookje De sneeuwkoningin van Hans Christian Andersen speelt de ijskou een belangrijke rol. Dit lange sprookje leent zich goed om in verschillende delen voorgelezen te worden. Na elk deel bedenken de kinderen welke koude-elementen er in het verhaal voorkomen. Ze maken een stilleven in de klas van deze elementen. Zo ontstaat er een beeld in de klas van dit ijskoude sprookje.
	Leven in de woestijn Hoe zou het zijn om in de woestijn te leven? Bekijk plaatjes en praat erover. Laat de kinderen aan de hand van foto’s conclusies trekken over het leven in de woestijn. De kinderen vertellen aansluitend hoe ze het zouden vinden om in de woestijn te wonen.

Bloedheet en ijskoud

Materiaal

· schoolbord en kleurkrijt

Tijd

20 minuten

Doel

De kinderen verkennen de begrippen ijskoud en bloedheet in een gesprek.

– Maak twee tekeningen op het bord. Teken aan de ene kant ijsschotsen, sneeuw en een iglo. Schrijf er het woord ijskoud bij. Teken aan de andere kant van het bord een kampvuur, de zon en het strand. Schrijf er het woord bloedheet bij. – Vraag de kinderen wat ze op het bord zien staan. Laat ze de woorden die erbij geschreven staan eventueel voorlezen. – Vraag de kinderen waaraan ze denken bij het woord ijskoud. Nodig ze uit om hardop te denken. Laat de kinderen op elkaar reageren door vragen te stellen of aanvullingen te geven. Maak de essentie van het begrip ijskoud helder door vragen te stellen als: · Wat gebeurt er met je als je het ijskoud hebt? · Hoe zie je dat iets ijskoud is? · Wanneer is kou fijn of goed? · Wanneer is kou juist niet prettig of goed? · Wat is het verschil tussen koud en ijskoud? · Kun je uitbeelden dat je het ijskoud hebt? (Vraag de kinderen ook om het verschil aan te geven tussen koud en ijskoud.) – U kunt het gesprek een nieuwe impuls geven door een thema te introduceren. Bijvoorbeeld: het weer, seizoenen, eten en drinken, kleding, sport en spel, dagelijkse dingen, kleuren en dergelijke. – Doe hetzelfde met het woord bloedheet. – Laat alle kinderen ter afsluiting van zowel ijskoud als bloedheet vertellen wat ze het leukst of spannendst vonden.

De sneeuwkoningin, een sprookje in zeven verhalen

Materiaal

· sprookje De sneeuwkoningin van Hans Christian Andersen, bijvoorbeeld uit: Alle sprookjes en vertellingen van Hans Christian Andersen: volledige uitgave. Hans Christian Andersen, Natascha Stenvert, Van Holkema & Warendorf, Houten, 2000, ISBN 9026992963 · plaats in de klas waar de kinderen een gezamenlijk stilleven kunnen vormen · wit tafelkleed of laken

Tijd

15 minuten (een aantal dagen achtereen)

Doel

De kinderen luisteren naar het sprookje De sneeuwkoningin. Ze maken een stilleven in de klas.

– Maak een plaats in de klas gereed waar de kinderen een ‘ijskoud’ stilleven kunnen opbouwen. Neem bijvoorbeeld een aparte tafel, een vensterbank of lage kast waarop u een wit laken drapeert. – Vertel de kinderen dat ze gaan luisteren naar een sprookje. Het heet De sneeuwkoningin. Het sprookje bestaat uit zeven verhalen. U leest elke dag één verhaal van het sprookje voor. – Lees het eerste verhaal voor. – Vraag na afloop wat de kinderen van het verhaal vonden. Stel de volgende vragen: · Wat was de titel van het verhaal? · Over wie ging het verhaal? · Wat gebeurde er in het verhaal? · Welke ijskoude dingen kwamen er in het verhaal voor? – Leg de kinderen uit wat een stilleven is. Een stilleven is een verzameling dingen die je op een mooie manier bij elkaar zet. Laat de kinderen iets zoeken wat bij het verhaal van vandaag past (bijvoorbeeld een spiegel). Geef dit een plaats op het witte laken. – Lees op de overige zes dagen de andere verhalen voor. Begin met een korte terugblik op het vorige verhaal en bespreek het verhaal aan de hand van de vragen. Laat de kinderen elke dag iets kiezen dat bij het stilleven kan worden gezet. – Als het sprookje ten einde is, loopt u met de kinderen het hele verhaal nog eens door aan de hand van het stilleven. Vraag de kinderen wat ze van het sprookje vonden. Welke mooie dingen uit het sprookje kunnen ze noemen? Zijn die dingen warm of koud? Welke lelijke of boze dingen kwamen er in het sprookje voor? Zijn die warm of koud? Suggestie Leg de kinderen uit dat stillevens vaak door kunstenaars worden gebruikt als onderwerp voor een tekening of schilderij. Laat ze een tekening of schilderij maken van het stilleven van De sneeuwkoningin.

Leven in de woestijn

Materiaal

· een aantal verschillende foto’s of plaatjes van mensen die in de woestijn leven

Tijd

20 minuten

Doel

De kinderen bedenken hoe het is om in een woestijn te leven.

– Vraag de kinderen of ze weten wat een woestijn is. Laat ze vertellen wat ze weten. Leg zo nodig uit dat een woestijn een gebied op aarde is waar het zeer droog is. Meestal is het er ook heel erg heet. Door de hitte en de droogte ziet het er in een woestijn heel anders uit dan bij ons in Nederland. – Vertel de kinderen dat ze naar foto’s gaan kijken die in een woestijn zijn genomen. Op die foto’s is te zien hoe mensen in de woestijn wonen. – Bespreek de foto’s met de kinderen. Vraag wat er te zien is. Stel deze vraag eerst algemeen. Vraag daarna meer gericht over landschap, plantengroei, dieren, huizenbouw, uiterlijk en kleding van de mensen. – Stel ook de volgende vragen: · Waar is water te zien op de foto? · Waar zou je water kunnen drinken als je dorst had? · Hoe vervoeren de mensen hun spullen? · Wat doen de mensen om het niet te warm te krijgen? · Wat zouden de mensen doen op het heetst van de dag? · Hoe zou jij het vinden om in de woestijn te wonen? – Sluit het gesprek af door een korte samenvatting te geven van de dingen die de kinderen op de foto’s hebben gezien. Laat de kinderen kiezen welke foto ze het meest aansprak. Laat ze er ook bij vertellen waarom ze voor die foto hebben gekozen.

Auteur: Simone van Bentum-Gerich © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.