|
|
 |
Thema: IJskoud - bloedheet
|
|
De woorden ijskoud en bloedheet zijn tot de verbeelding sprekende woorden. Ze drukken niet alleen uit dat iets koud of heet is, maar ook hoe koud of heet het wel niet is. IJskoud is zo koud als ijs, zo koud dat iets bevriest. Iedereen kan zich voorstellen hoe ijskoud aanvoelt. Denk maar aan sneeuwballen maken met je blote handen of een ijsblokje in je mond tijdens een warme zomerdag.
In de uitdrukking bloedheet geeft de toevoeging bloed aan dat het heel erg heet is. Eigenlijk is het zo heet dat je bloed er bijna van gaat koken. Ook dat is voor iedereen bijna letterlijk voor te stellen. Je kunt dan denken aan zo heet dat het zweet je uitbreekt, of dat je het gevoel hebt dat alles wat je aan hebt te veel is.
|
|
 |
|
|
De woorden ijskoud en bloedheet roepen allerlei associaties op. Bij het woord ijskoud denken we aan koud weer, ijskoude gebieden op aarde, ijskoude gerechten of dranken en alle dingen die daarbij horen: eskimo’s, ijsberen, de Elfstedentocht, sneeuwmannen, ijspegels, sorbets en diepvriesvis.
Bij het woord bloedheet denken we aan extreem heet weer, uitzonderlijk hete gebieden op aarde, vuur, pittige gerechten en alle dingen die daarbij horen: hittegolf, vulkanen, de zon, zonnebrand, brandweer en de oven in de keuken.
|
|
|
|
|
|
Onze aarde kent extreem koude en extreem hete plaatsen. In de aardkern is de temperatuur het hoogst: wel 6650 ºC. De temperaturen aan het aardoppervlak variëren tussen –59 ºC op Antarctica en +52 ºC in de Mojave-woestijn in Californië. Op Antarctica is in 1983 de koudste temperatuur op aarde gemeten: –88 ºC. Rondom de noord- en de zuidpool is de temperatuur altijd onder 0 ºC, er ligt daar dus altijd ijs. Dit ijs noemt men permafrost. Woestijnen, vulkanen, poolgebieden en hooggebergten zijn plaatsen waar extreme koude of hitte een belangrijke rol speelt. Planten en dieren hebben zich aan die omstandigheden aangepast. Daardoor is in elk van deze gebieden een unieke situatie ontstaan. Meer informatie over deze onderwerpen is te vinden in encyclopedieën en andere naslagwerken.
|
|
|
|
|
|
Extreme koude en hitte spelen in oude vertellingen regelmatig een belangrijke rol. In de Griekse mythologie komt de verering van een zonnegod in allerlei vormen aan bod. Ook andere volkeren kennen legenden waarin de aanbidding van de Zon een belangrijke rol speelt, bijvoorbeeld de Maya, de Egyptenaren en de Chinezen. In de meer noordelijke culturen, zoals de Noorse en Germaanse, spelen ijs en koude meer een rol. Ook in de latere volksverhalen en sprookjes komen koude en hitte voor als versterking en uitbeelding van een thema. Zo gebruikt Hans Christian Andersen in zijn sprookje De sneeuwkoningin ijs en koude om het kwade te symboliseren. Andere verhalen van Andersen zijn: De ijsjonkvrouw en De sneeuwman.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De volgende informatieve boeken hebben te maken met het thema ‘IJskoud - bloedheet’. Groep 3-4
Kraan, Ria van de, Kees de Boer. Koud en warm, mini-informatie Uitgeverij Wolters-Noordhoff, Groningen, 2001, ISBN 9001149421. Groep 5-6
Ardley, Neil. Verrassende proeven met warm en koud. Uitgeverij Standaard, Antwerpen, 1992, ISBN 9002191529. Groep 7-8
Tayler, Kim, Peter Bull. Kou. Uitgeverij Casterman, Doornik, 1993, ISBN 9030349050.
Tayler, Kim, Peter Bull. Warmte. Uitgeverij Casterman, Doornik, 1993, ISBN 9030349069.
|
|
|
|
|
De volgende boeken hebben te maken met het thema ‘IJskoud - bloedheet’. U kunt ze als voorleesboek gebruiken binnen dit thema. Groep 1-2
Horse, Harry. De laatste ijsberen. Uitgeverij Memphis Belle, Amsterdam, 2001, ISBN 9076818576. Groep 3-4
Andersen, H.C. De sneeuwkoningin. Uit: Alle sprookjes en vertellingen van Hans Christian Andersen: volledige uitgave Hans Christian Andersen, Natascha Stenvert, Uitgeverij Van Holkema & Warendorf, Houten, 2000, ISBN 9026992963.
Reen, van, Ton. Een ijskoud vriendje, avonturen van Tobias. Uitgeverij Piramide, Amsterdam, 1996, ISBN 9024525721. Groep 5-6
Hoffman, Mary, Jane Ray. Zon, maan en sterren. Uitgeverij Christofoor, Zeist, 1998, ISBN 9062386334.
Newth, Mette. Naar de rand van de wereld. Uitgeverij Lemniscaat Rotterdam, 1999, ISBN 9056372017.
Kuyper, Hans, Alice Hoogstad. Ragna en de bergman. Uitgeverij Zwijsen, Tilburg 1998, ISBN 9027639795. Groep 7-8
Schalk-Meijering, Marian, Adri Burghout. Vuur boven IJsland. Uitgeverij Den Hertog, Houten, 2001, ISBN 9033115468.
|
|
|
|
Simone van Bentum-Gerich © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
