|
|
 |
Thema: Vervoer
Vervoer betekent vrijheid!
|
|
|
We vinden het tegenwoordig heel gewoon dat we grote afstanden kunnen overbruggen in korte tijd. We pakken de auto om snel naar school of werk te gaan. Met de trein bezoeken we familie ergens in het land. Of we gaan last-minute met het vliegtuig op vakantie. We kunnen ons relatief snel verplaatsen waarheen we maar willen: we hebben een grote mobiliteit. Ons leefgebied is door de ontwikkeling van vervoersmogelijkheden steeds groter geworden. Dat geeft ons mogelijkheden waar men ruim honderd jaar geleden alleen maar van kon dromen. Want je kunnen verplaatsen betekent vrijheid, vrij om te gaan en staan waar je maar wilt. En dat is tegenwoordig bijna letterlijk waar te maken.
|
| |
 |
De eerste karren en wagens
|
|
Mensen hebben zich altijd verplaatst. Toen de mens nog maar net rechtop kon lopen, verplaatste hij zich om voedsel en beschutting te zoeken. Het voortbewegen ging in die tijd, de Prehistorie, erg langzaam. De enige manier waarop mensen zich konden verplaatsen was te voet. De eerste vervoermiddelen die mensen gebruikten, waren sleeën die werden gemaakt van takken. De mensen trokken de sleeën zelf voort. Later werden daarvoor ook lastdieren gebruikt.
Rond 3500 voor Christus werd het wiel uitgevonden. De eerste karren en wagens ontstonden in de oude culturen van Sumerië, Assyrië, Mesopotamië, Egypte en Griekenland. Strijdwagens waren een belangrijke toepassing. Ze werden gebruikt op het slagveld, maar waren tevens een statussymbool. Er zijn veel afbeeldingen op kunstvoorwerpen, zoals vazen en graftombes, gevonden van strijdwagens en karren.
|
| |
|
Verkeer en regels
|
|
De Chinezen waren het eerste volk dat een compleet wegennet aanlegde. Zij hadden wegen met meer stroken en wetten die voorrang en snelheid voorschreven. Ook waren er regels voor de bouw van voertuigen.
De Romeinen bouwden de eerste wegen in Europa. De Via Appia wordt als de eerste weg beschouwd. Deze weg loopt van Rome naar het zuidelijke Capua. Hij werd aangelegd in 312 voor Christus. De Romeinen hadden ook wegenkaarten, mijlpalen langs de weg en pleisterplaatsen, waar reizigers konden pauzeren.
Het Romeinse verkeer doet wel wat aan het huidige verkeer denken. Je zag in die tijd allerlei soorten vervoermiddelen: van ossenkarren tot chique koetsen. Er waren ook regels die te veel drukte moesten tegengaan. Zo mochten ?gewone? mensen niet zomaar gebruikmaken van de weg. Er was voorrang voor militair vervoer en overheidstransporten.
Het verkeer van nu is buitengewoon druk. Allerlei verschillende vervoermiddelen rijden op de openbare weg. Ook de snelheid is enorm toegenomen. Terwijl de oude Romeinen met een snelheid van acht kilometer per uur reisden, doen wij dat met gemiddeld vijftig tot honderd kilometer per uur. Verkeer is daarom ook buitengewoon gevaarlijk geworden. Elk jaar vallen er veel slachtoffers in het verkeer, ook kinderen. Het is dus van het grootste belang dat we ons houden aan de verkeersregels die we met elkaar hebben afgesproken.
|
| |
|
Soorten vervoer
|
|
|
Vervoer is er in alle soorten en maten. Het volgende overzicht is een grove indeling naar de toepassing van de verschillende vervoermiddelen.
|
| particulier vervoer, bijvoorbeeld van huis naar school
|
auto, fiets, brommer, motor, scooter, tractor
|
| openbaar vervoer
|
vliegtuig, trein, bus, taxi, veerpont
|
| goederentransport
|
vrachtwagen, rijnaak, containerschip, vrachtvliegtuig, goederentrein
|
| vervoer voor sport en vrije tijd
|
racefiets, zeilboot, surfplank, skates, bobslee, tandem, ligfiets, zweefvliegtuig, kano, catamaran
|
| vervoermiddelen voor kinderen
|
step, kinderfiets, rolschaatsen, zeepkist, skelter
|
| bijzondere vervoermiddelen
|
luchtballon, spaceshuttle, onderzeeër, ambulance, brandweerwagen, politie, shovel, tank
|
|
|
We kunnen vervoermiddelen ook anders indelen, bijvoorbeeld gemotoriseerd of ongemotoriseerd vervoer. Ook is het mogelijk in een indeling aan te geven waar het vervoermiddel zich voortbeweegt: in de lucht, over land, over water enzovoort.
|
| |
|
Vervoer en kinderen
|
|
Auto?s, treinen, vliegtuigen, boten... ze spreken allemaal tot de verbeelding van kinderen. Snelheid geeft een machtig gevoel, dat voelen kinderen haarfijn aan. Ze zijn dan ook vaak geïnteresseerd in alles wat met vervoer te maken heeft. Niet alleen jongens willen weten hoe auto?s worden gebouwd, hoe een containerschip kan blijven drijven en hoe een immense jumbojet kan loskomen van de grond.
Kinderen van onze tijd vinden verkeer gewoon. Ze zijn gewend aan veel verkeer op straat en brengen relatief veel tijd door op de fiets, in de auto of bus. Daarom is het belangrijk om kinderen zelf te laten meedenken over en meewerken aan het leefbaar houden van de openbare ruimte. De organisatie VVN (Veilig Verkeer Nederland) probeert door acties en voorlichting de veiligheid van deelnemers aan het verkeer te verhogen. Een van haar initiatieven is de Nationale Straatspeeldag, die dit jaar op 29 mei zal worden gehouden.
|
| |
|
Gedichten over vervoer
|
|
In de bundel Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is (Querido, Amsterdam 1990, ISBN 9021454696) zijn de volgende gedichten over het thema ?Vervoer? opgenomen:
- Andreus, Hans. De race-auto, blz. 66. (Uit: De Trapeze, deel 4, Wolters-Noordhoff, Groningen 1970.)
- Eykman, Karel. De wielrenner, blz. 65. (Uit: Ruim je kamer op, De Harmonie, Amsterdam 1982.)
- Hattum, Jac. Piet-kijk-toch-uit, blz. 65. (Uit: Het Kauwgumkind, De Arbeiderspers, Amsterdam 1969.)
- Olthuis, Theo. Fiets, blz. 64. (Uit: De Blauw Geruite Kiel, Xenos, 1985.)
- Schmidt, Annie M.G. Op de step, blz. 66. (Uit: Ziezo, Querido, Amsterdam 1987.)In de bundel Roltrap naar de maan ( Bussum, Novella 1995, ISBN @@@@) zijn de volgende liedteksten over het thema ?Vervoer? opgenomen:
- Heyting, Hetty. Mijn nieuwe fiets, (muziek van J. Stokkermans, 1984).
- Pijlman, Fetze. Bloot in de boot, blz. 262 (muziek van H. Bannink, cd Sesamstraat is jarig, WSP CD 16034 1993).
|
| |
|
Informatieve boeken
|
|
|
De volgende informatieve boeken hebben te maken met het thema ?Vervoer?. U kunt er gedeelten uit voorlezen binnen dit thema. U kunt de titels ook meegeven aan kinderen die zelf een boek willen lezen over dit onderwerp. - vanaf groep 1en 2
Dubowski, Cathy. Wat rijdt, vaart en vliegt. Time-Life Kinderbibliotheek, Amsterdam 1993, ISBN 9061826209.
Radford, Derek. Een brandweerauto, een racewagen, een helikopter en een spaceshuttle. Uitgeverij De Eekhoorn, Apeldoorn 1994, ISBN 906056510x.
Radford, Derek. Een bus, een trein, een veerboot en een vliegtuig. Uitgeverij De Eekhoorn, Apeldoorn 1993, ISBN 9060565215. - vanaf groep 5 en 6
Vredenburg, Jeroen. Mijn grote boek van dingen die rijden, varen, vliegen. Uitgeverij Kluitman, Heerhugowaard 2000, ISBN 902069202x.
Williams, Brian. In Beweging. Uitgeverij Bosch & Keuning, Baarn 1994, ISBN 9024600995.
|
| |
|
|
Auteur: Simone van Bentum-Gerich © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
