|
|
 |
Thema: Prehistorie
|
De prehistorie
|
|
|
De prehistorie is de periode in het bestaan van de mensheid vóór de tijd waarvan schriftelijke bronnen bekend zijn. Dat betekent dat informatie over de prehistorie alleen te verkrijgen is door archeologie. Met behulp van diverse technieken om de ouderdom van gevonden voorwerpen te bepalen, kan men enigszins achterhalen hoe de mens in de prehistorie leefde. De prehistorie wordt over het algemeen ingedeeld in steentijd, bronstijd en ijzertijd. Dat zijn de perioden waarin de mens respectievelijk stenen, bronzen en ijzeren gebruiksvoorwerpen maakte. Omdat de steentijd niet overal op aarde hetzelfde is, begint de prehistorie in elk gebied op een ander tijdstip. Ook het einde van de prehistorie, dat samenvalt met het eerste schriftgebruik, vindt plaats op uiteenlopende momenten. In Egypte en Mesopotamië ontstond het schrift rond 3200 voor Christus, in Noordwest-Europa pas bij de komst van de Romeinen rond 50 na Christus.
|
| |
 |
Prehistorie in Nederland
|
|
In Nederland wordt de prehistorie als volgt ingedeeld:
- Oude steentijd (Paleolithicum) van 14000 voor Christus tot 8000 voor Christus.
Nederland bevindt zich in de ijstijd. Het noorden ligt onder het ijs, het zuiden bestaat uit een toendragebied waar rendierjagers achter de rendieren aan trekken. De mannen jagen op rendieren, vrouwen en kinderen verzamelen voedsel tussen de lage struiken. Na 8500 verandert het klimaat. De rendierjagers trekken verder naar het noorden. Kustbewoners vissen en jagen langs de rivieren, moerassen en stranden. Daarvoor bouwen ze vlotten en kano's.
- Midden steentijd (Mesolithicum) van 8000 voor Christus tot 5300 voor Christus.
In het binnenland leven bosjesjagers. Ze bouwen een dorp als basiskamp en verderop hutten, van waaruit ze jagen en voedsel verzamelen.
- Nieuwe steentijd (Neolithicum) van 5300 voor Christus tot 2100 voor Christus.
De kustbewoners gaan geleidelijk over op kleinschalige veeteelt en akkerbouw naast hun jagersbestaan. Door de vochtige bodem is dit echter alleen mogelijk op de zandruggen. Voor hun gereedschap gebruiken ze vuursteen dat vooral in kalkstreken te vinden is zoals in Limburg. Daar specialiseert men zich in vuursteenbewerking en worden vuursteenmijnen gegraven. In het noorden vestigen zich de eerste hunebedbouwers die leven van eenvoudige landbouw. Ze begraven hun doden in hunebedden die ze bouwen door zware zwerfkeien op elkaar te stapelen en met aarde te bedekken.
- Bronstijd van 2000 voor Christus tot 800 voor Christus.
Er komen steeds meer nederzettingen die via paden met elkaar in contact staan. Daardoor ontstaat er handel in voedsel, gebruiksvoorwerpen en sieraden.
- IJzertijd van 800 voor Christus tot 50 na Christus.
Hier en daar ontstaat een rijke cultuur door ijzer- en goudwinning. Dit leidt tot een verschil tussen rijk en arm. De komst van de Romeinen veroorzaakt enerzijds verlies van vrijheid, anderzijds grotere welstand door het overnemen van diverse elementen uit hun cultuur.Een andere indeling is gebaseerd op de samenlevingsvormen:
- Nomadische samenleving van 14000 voor Christus tot 4500 voor Christus.
De mensen trekken rond en leven van de jacht op rendieren en het verzamelen van voedsel.
- Agrarische samenleving.
De mensen vestigen zich op een vaste plek en gaan het land bebouwen.
|
| |
|
|
Auteur: Ben Verschuren © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V.
|
| |
|
|
|
|
| |
|
