De kinderen maken een zonnestelsel.

Inleiding

Als voorbereiding op de opdracht 'een reis door de ruimte', is het leuk om op excursie te gaan naar een planetarium. Ook is het leuk om deze opdracht te maken als onderdeel van een thema zoals ons zonnestelsel, mensen op de maan etc. Om het geheel levendiger te maken kun je evt. kijkplaten/ posters gebruiken over/ van het zonnestelsel en natuurlijk is het leuk om tal van boeken in de klas neer te leggen zodat de kinderen hier zelf informatie uit kunnen halen en de plaatjes kunnen bekijken.

Toelichting

De basis van deze opdracht is het maken van de planeten van papier-maché. De planeten worden opgehangen in een doos en deze doos moet ook voorzien worden van een laag papier-maché. Willen de kinderen ons zonnestelsel namaken op ware schaal dan kunnen ze in de hoek van de doos een gedeelte van de zon maken van proppen krant met een aantal lagen papier-maché. Of dit haalbaar is ligt aan het niveau van de kinderen. Het is makkelijker om de zon als planeet te maken. De kinderen mogen ook een fantasie zonnestelsel maken. Hierna gaan de kinderen de planeten en het heelal een kleur geven door sitspapier te scheuren en te plakken op de delen die gekleurd moeten worden. Het geeft een mooi effect als de stukjes papier over elkaar heen geplakt worden. Als alles droog is hangen we de planeten in de doos. Het laatste onderdeel van de opdracht is een ruimtevaartuig van je dromen maken om langs al deze planeten te vliegen en ze in het echt en van dicht te bekijken. De kinderen gebruiken hiervoor allerlei kosteloos materiaal wat aan elkaar geplakt en geniet mag worden. Als dit klaar is mogen ze het ruimtevaartuig schilderen en boven op de doos plaatsen. De duur van de opdracht is afhankelijk van de grote van de doos en de vaardigheid in het werken met papier-maché. Reken op ongeveer 4 a 5 lessen.

Eerste en tweede les

Materiaal

- Kartonnendoos - Kranten - Behangerslijm - Touw

Gereedschap

- Emmers

Formaat

Een kartonnendoos van gemiddelde grote, die je bij de supermarkt kunt ophalen.

Inleiding

In de inleiding kunnen we terugkomen op het uitstapje naar het planetarium, de les over het zonnestelsel of een project over planeten. Leuk is het om even naar de verhoudingen te kijken van de verschillende planeten. Hoe groot is de zon als je hem vergelijkt met de aarde en hoe groot is de maan als je hem vergelijkt met mars. Als we dit allemaal besproken hebben kun je vertellen dat wij zelf het zonnestelsel gaan maken. Het mag ons bestaande zonnestelsel zijn maar ook een fantasie zonnestelsel.

Begeleiding

De leerkracht legt eerst de werkwijze uit en doet de basishandelingen voor. Hoe maken we de zon? Eerst een aantal grote proppen met krant in een hoek van de doos proppen. Leg de doos hiervoor plat. Het is handig als de proppen even aan een aantal zijde in de lijm zijn gehouden zodat ze beter op hun plaats blijven zitten. Als er genoeg proppen in de hoek zitten moet je er stroken met kranten die besmeert zijn met lijm eroverheen leggen. Er moeten ongeveer vijf lagen overheen. Als dit klaar is begin je met de binnen en de buitenkant van de doos. De onderkant hoeft niet. Zorg er wel voor dat er stroken zijn die lopen vanaf de zon tot over de doos zodat de zon mooi wordt vast gehouden tegen de wand. Als je hiermee klaar bent zet je doos weg om te drogen. Zet hem op zijn kop op een krant. Dus de opening naar beneden want anders zaken de zijkanten in door het gewicht van de zon. Hoe maken we de planeten? Pak een strook krant en vouw die een aantal keren dubbel. Knoop om het midden een stuk touw en maak daarna van de strook krant een prop. Om deze prop plak je stroken krant die besmeert zijn met lijm. Als het goed is heb je nu een bol met een draad die eruit komt. Het touw moet lang genoeg zijn anders kun je de planeet straks niet meer ophangen in de doos. Je hebt ongeveer vijf lagen krant die besmeert zijn met lijm nodig. Zorg er wel voor dat de binnenkant van de planeet alleen uit een prop papier bestaat anders wordt de planeet te zwaar. Attendeer de kinderen erop dat als ze ons zonnestelsel maken, het leuk is om het ongeveer op ware schaal te doen. Dit kun je ze laten uitzoeken door in de boeken te kijken. Als de planeten klaar zijn moeten ze deze bij hun doos leggen. Laat de kinderen hier een naamplaatje bijleggen.

Derde en vierde les

Materiaal

- Sitspapier in alle kleuren - De doos en de planeten - Behangerslijm - Plakband - Touw

Gereedschap

- Emmers - Prikpen

Inleiding

We bespreken de kleuren van de planeten en het heelal met behulp van de kijkplaten en de boeken. Leuk is het hier om de kinderen de vragen te stellen, 'Als je de aarde van veraf bekijkt zei je veel blauw, weten jullie wat dat is? Of 'Waarom zou de zon op de plaatjes die we zien zo rood zijn? Je gaat de kinderen nu vertellen dat wij ons heelal ook kleuren gaan geven. Dit mogen fantasie kleuren zijn maar ook werkelijkheidskleuren die we op de plaatjes zien.

Begeleiding

Eerste doen we het voor. We scheuren stukjes papier, je smeert hierover lijm en plakt het op de juiste plek. De stukjes papier moeten over elkaar geplakt worden anders zie je straks stukjes krant er tussendoor en dat zou jammer zijn. We beplakken de planeten op dezelfde manier. Het is het beste om alles eerst te laten drogen. Vergeet niet de buitenkant van de doos ook te beplakken. Zet de doos weer op zijn kop op een krant en leg de planeten erbij. Gooi de behangers lijm niet weg want je hebt nog een klein beetje nodig voor het laatste gedeelte. Nu moeten de planeten in de doos gehangen worden en dit gaat het gemakkelijkst als alles droog is. Prik met de priknaald een gaatje op de juiste plek. Stop nu de draad in de naald en haal de naald door het gaatje. De draad mag je weer uit de naald halen en leg het eindje van de draad plat op de doos en plak hierover een plakbandje. Dit plakbandje zal het niet lang volhouden dus plak er nog snel wat sitspapiertjes over heen. Kinderen die snel klaar zijn kunnen andere kinderen gaan helpen.

Vijfde les

Materiaal

- Kosteloos materiaal: kurken, doosjes etc. - Lijm - Kranten - Verf

Gereedschap

- Kwasten - Schoteltjes - Nietmachine en nietjes

Inleiding

Samen met de kinderen bekijken we de werkstukken. De leerkracht kan hier de vraag stellen hoe de kinderen denken te kunnen reizen, wat voor vaartuig ze denken nodig te hebben om deze planeten van dichtbij te zien. Na een kort gesprek is het leuk om enkele plaatjes te laten zien. Plaatjes van echte ruimtevaartuigen maar ook fantasievaartuigen zoals die in startrak etc. De opdracht luidt hier: maak je eigen ruimtevaartuig zodat je kunt reizen van planeet naar planeet.

Begeleiding

Je geeft de kinderen enkele ideeën door het een en ander voor te doen. Een voorbeeld is: Ik wil een groot ruimtevaartuig met een keuken, slaapkamer etc. Ik pak dan verschillende dozen en plak die op elkaar. Ook vertel dat, dat ik contact wil blijven houden met de aarde dus moet er een soort schotel op het vaartuig zitten etc. Als het hele ruimtevaartuig klaar is moet je het een kleur geven. Vergeet niet de ramen en deuren etc. Ben je helemaal klaar dan mag je het ruimtevaartuig boven op je zonnestelsel lijmen.

Kijken met de kinderen in de klas

Voordat de kinderen elkanders werk gaan bekijken moeten ze eerst een verhaal schrijven over de reis die ze gemaakt hebben met hun ruimtevaartuig door het zonnestelsel of fantasie zonnestelsel. Het kan een spannend actie verhaal zijn maar ook een beschrijving van wat ze allemaal onderweg gezien hebben. Nu gaan we echt kijken. De werkstukken worden netjes neergezet en de kinderen mogen even goed naar elkanders werkstuk kijken. Iedereen gaat zitten en telkens wordt er een werkstuk naar voren gehaald en de maker mag zijn verhaal voorlezen. Je vertelt de kinderen goed te kijken naar het werkstuk en het verhaal erbij voorstellen. Dit wordt kort nabesproken en de volgende is aan de beurt.