Internationale dag tegen racisme Elk jaar in maart wordt de internationale dag tegen racisme georganiseerd. Ook scholen doen daaraan mee. De kinderen bereiden een project voor dat ze op die dag willen uitvoeren.
	Wit over zwart over wit De kiem voor racisme ligt voor een groot deel in onze koloniale geschiedenis. De kinderen bezoeken op internet een tentoonstelling die dit met tekst en beeld belicht.
	School Zonder Racisme Op internet is een website die aandacht besteed aan 'School Zonder Racisme'. De kinderen bezoeken deze website en lezen de jongerenfolder.

Internationale dag tegen racisme

Materiaal

- informatie over racisme

Tijd

30 minuten

Doel

De kinderen bereiden een racismeproject voor in het kader van de internationale dag tegen racisme.

- Vraag de kinderen of ze weten wat racisme is. Leg uit dit een houding is waarbij mensen van een ander ras minderwaardig worden gevonden. Geef een voorbeeld: lange tijd hebben blanken uit West-Europa mensen van het zwarte ras minderwaardig gevonden. Dat heeft zelfs geleid tot slavernij. Tegenwoordig is dat gelukkig anders, hoewel er nog regelmatig vormen van racisme voorkomen. Denk maar aan voetbalwedstrijden waar zwarte spelers bespot worden. Hoewel het niet helemaal juist is, worden veel vormen van discriminatie (zoals discriminatie van buitenlanders) als racisme aangeduid. Dat komt, omdat de discriminatie te maken heeft met een ander land van herkomst of een ander geloof. Dit wordt van eenzelfde orde ervaren als een andere huidskleur. - Vertel de kinderen dat elk jaar in maart de internationale dag tegen racisme wordt gehouden. In 2001 is dat op 21 maart. Vertel dat ze in het kader daarvan zelf een project mogen gaan voorbereiden. - Bespreek eerst wat voor soort project de kinderen willen doen en voor wie het project bedoeld is. Een tentoonstelling, interviews, een inzending op internet? Alleen voor de eigen groep, voor de hele school, in het kader van plaatselijke activiteiten? Eventueel kunnen de kinderen daarvoor eerst informatie inwinnen bij het LBR (Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie) of bij een plaatselijke organisatie. - Stem de activiteiten af op het doel en de doelgroep die zijn vastgesteld. Hieronder volgen suggesties die voor verschillende soorten projecten te gebruiken zijn.

Een onderzoek verrichten naar racisme in het verleden (koloniale geschiedenis, slavernij, jodenvervolging, apartheid in Zuid-Afrika). Onderzoek doen naar racisme nu (voorbeelden verzamelen uit kranten, tijdschriften, jeugdjournaal, reclame). Een interview over racisme houden. Hierbij bepalen de kinderen samen de vragen. Wie wordt geïnterviewd? Een tentoonstelling maken over racisme met teksten en illustraties, die zowel uit kranten en tijdschriften komen als door de kinderen zelf geschreven en getekend zijn. De eigen school tot 'School Zonder Racisme' verklaren. Meer informatie hierover is te vinden op de website van het LBR: http://www.lbr.nl. Humor verzamelen over racisme en zelf grappen, cartoons en strips maken (zie de website van het LBR: http://www.lbr.nl/?node=1276). Posters tegen racisme ontwerpen. Een borddiscussie voeren over racisme: rond het woordveld 'racisme' op het bord schrijven de kinderen waaraan ze hierbij allemaal denken. Een boekje samenstellen met persoonlijke verklaringen tegen racisme. Een antiracisme-spel ontwerpen. Iemand uitnodigen die bij een antiracisme-organisatie werkt. Een schoolkrant maken over racisme.

Wit over zwart over wit

Materiaal

- boeken uit bibliotheek of documentatiecentrum - pen en papier - eventueel computer met internetaansluiting - eventueel een internetmap waarin de kinderen de naam van de bezochte website en de belangrijkste gegevens noteren, alsook een of meer prints van de website opbergen

Tijd

20 minuten (per groepje van twee of drie leerlingen)

Doel

De kinderen bezoeken op internet een tentoonstelling over racisme in de Nederlandse geschiedenis.

- Vraag de kinderen of racisme van deze tijd is of al langer bestaat. Verwijs hierbij naar voorbeelden uit de geschiedenis, zoals de koloniale overheersing, de slavernij en de strijd om de burgerrechten in de Verenigde Staten. - Vertel dat ook in Nederland racisme jarenlang voorkwam. Daarover is een tentoonstelling gemaakt die op internet te zien is. De tentoonstelling heet 'Wit over zwart over wit' en gaat over de beeldvorming die tot stand werd gebracht door diverse beelduitingen, zoals (school)boeken en reclame. De kinderen gaan deze tentoonstelling bekijken. - De kinderen zoeken op internet: http://www.africaserver.nl/wozow/tentoonstelling/main.htm. Ze klikken op 'Inleiding', waardoor ze aan het begin van de tentoonstelling komen. Door op het rechterpijltje boven de illustratie te klikken, kunnen ze door de tentoonstelling heen 'lopen'. Op de grijze balkjes boven de tekst kunnen ze eerdere en latere onderwerpen kiezen. Boven aan het scherm kunnen de kinderen kiezen voor een bepaalde periode. - De belangrijkste gegevens noteren de kinderen op een blaadje of in hun internetmap. Zo mogelijk printen ze een of meer pagina's die ze in hun intermap opbergen. - Na afloop informeren de kinderen elkaar over de tentoonstelling. U kunt het gesprek leiden aan de hand van de volgende vragen:

Kun je voorbeelden geven van beeldvorming over zwarte mensen? Door wie werd die beeldvorming opgeroepen? Hoe werd die beeldvorming verspreid? Waarom werd zo minderwaardig gedacht over bewoners uit de kolonies? Kun je voorbeelden noemen van zwarte mensen die tot speciale typen werden gemaakt? Waarom gebeurde dat? Speelde godsdienst daarbij een rol? Voor welke producten werden zwarte mensen gebruikt om reclame te maken? Wat voor idee had men vroeger over de zwarte mensen in Afrika? Hoe werden kinderen vroeger geïnformeerd over zwarte mensen in Afrika? Wat vind je van deze historische beeldvorming? Wat viel je het meest op? Wat raakte je het meest?

School Zonder Racisme

Materiaal

- computer met internetaansluiting - papier en pen - eventueel een internetmap waarin de kinderen de naam van de bezochte website en de belangrijkste gegevens noteren, alsook een of meer prints van de website opbergen

Tijd

20 minuten (per groepje van twee of drie leerlingen)

Doel

De kinderen bezoeken op internet de website van 'School Zonder Racisme' en lezen de jongerenfolder.

- Vraag de kinderen op welke manier mensen ervoor kunnen zorgen dat racisme verdwijnt. Hoe kunnen ze daar zelf voor zorgen? - Vertel dat er scholen in Nederland en België zijn die zich 'School Zonder Racisme' noemen. Op de website van het LBR (Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie) kunnen ze daar meer over lezen. - De kinderen zoeken op internet: http://www.lbr.nl. Ze klikken door naar de Scholieren-helpdesk en de jongerenfolder So What. = De belangrijkste gegevens noteren de kinderen op een blaadje of in hun internetmap. Zo mogelijk printen ze een of meer pagina's die ze in hun intermap opbergen. - Na afloop informeren de kinderen elkaar over de helpdesk voor scholieren en de jongerenfolder. U kunt het gesprek leiden aan de hand van de volgende vragen:

Wat is er te vinden op de Scholieren-helpdesk? Staan er goede tips op? Wie in de klas zou van deze helpdesk gebruik willen maken? Wanneer en waarvoor? Wat staat er allemaal in de jongerenfolder? Wordt er goed uitgelegd wat racisme is en hoe het totstandkomt? Waarom hebben mensen behoefte aan stereotypen en vooroordelen? Wat staat er in de wet over discriminatie? Kun je uitleggen wat bedoeld wordt met: 'racisme als ideologie'? Wat kun je volgens de jongerenfolder zelf doen om racisme tegen te gaan? Kun je nog andere voorbeelden bedenken? Heb je onderzocht of jouw school een 'School Zonder Racisme' kan worden?

- Als de kinderen interesse tonen voor dit onderwerp, kunnen ze de overige pagina's van de website bekijken. Zo mogelijk kunt u aansluiten bij plaatselijke activiteiten die het LBR organiseert. Overweeg met de kinderen of zij hun school ook tot 'School Zonder Racisme' willen verklaren. Zie hiervoor de informatie op de website van het LBR. Bespreek ook of de klas wil meedoen aan activiteiten tegen racisme die deze week in de eigen plaats georganiseerd worden. Uiteraard kunnen ze via de website van het LBR altijd vragen stellen en eventueel hulp inroepen bij eigen activiteiten.

Auteur: Ben Verschuren © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V. en KRO