Boeken vroeger en nu De kinderen zoeken informatie over boeken in de tijd vóór de boekdrukkunst, de beginperiode van de boekdrukkunst en de moderne tijd. Hoe werden boeken gemaakt, wat voor boeken waren er en wie las ze?
	Maak een verhalenbundel Hoe voelt het om schrijver te zijn? De kinderen schrijven zelf een kort verhaal of gedicht compleet met illustraties. Samen maken ze er een echte verhalenbundel van.
	Bezoek een kinderboekenmuseum op internet In het Letterkundig Museum is een echt Kinderboekenmuseum gevestigd. Op de website van dit museum vinden de kinderen interessante informatie.

Boeken vroeger en nu

Materiaal

- pen en papier - bibliotheek of documentatiecentrum

Tijd

40 minuten

Doel

De kinderen zoeken informatie over boeken vroeger en nu.

- Vertel de kinderen dat ze informatie gaan zoeken over boeken. Leg uit dat er niet altijd boeken waren. In de vijftiende eeuw werden in West-Europa de eerste boeken gedrukt. Vóór die tijd werden boeken geschreven. Sinds boeken worden gedrukt, is er erg veel veranderd. De techniek is verbeterd en boeken zijn tegenwoordig voor iedereen te krijgen: je kunt ze in de winkel kopen of bij de bibliotheek lenen. - Verdeel de klas in drie groepen. Elke groep gaat informatie zoeken over een bepaalde periode: de periode vóór de uitvinding van de boekdrukkunst, de beginperiode van de boekdrukkunst en de moderne tijd. Verdeel de drie groepen in kleinere groepjes van twee à drie kinderen. Elk groepje richt zich op een thema uit de betreffende periode. De thema's zijn: techniek, verspreiding, soorten boeken, wie lazen boeken, hoe zagen de boeken eruit en illustraties. - De kinderen zoeken informatie in de bibliotheek of in het documentatiecentrum. Ze maken korte aantekeningen. Het is prettig als er ook illustraties, bijvoorbeeld van middeleeuwse miniaturen, beschikbaar zijn. Misschien kunnen de kinderen een boek lenen of een bladzijde uit een boek kopiëren. - Bespreek de gevonden informatie door een schema op het bord te maken. Zet hiervoor de verschillende thema's in een kolom zoals in de volgende tabel. Schrijf boven aan het bord de drie periodes. De kinderen vullen het schema in met de door hen gevonden informatie. In het schema vindt u een aantal gegevens. Neem deze niet over op het bord, maar gebruik ze om de kinderen op weg te helpen en de gevonden informatie aan te vullen. Het schema is niet volledig, maar geeft voorbeelden.

	Vóór uitvinding boekdrukkunst (tot ± 1450)	Beginperiode boekdrukkunst(vanaf ± 1450)	Beginperiode boekdrukkunst(vanaf ± 1450)
Techniek	papyrus, perkament, hout	blokboeken, drukken met gegoten of gesneden letters	Offset
Verspreiding	kloosters	rondreizende drukkers	internet, winkels
Soorten boeken	religieus	ook pamfletten, verhalen	van handleidingen tot romans en kinderboeken
Wie lazen boeken?	monniken en rijken	elite	iedereen
Hoe zagen de boeken eruit?	geschreven, leren kaft, vaak rijk versierd	drukletters, met leren kaft	fullcolour, allerlei soorten papier en kaften
Illustraties	geschilderde miniaturen	gravures, houtsneden	foto's, tekeningen in druk

Maak een verhalenbundel

Materiaal

- pen en papier - tekenmateriaal - materiaal om een boek te binden, bijvoorbeeld perforator en touw, of ringbandmap

Tijd

60 minuten

Doel

De kinderen schrijven een kort verhaal of gedicht en maken er een klassenbundel van.

- Vertel de kinderen dat ze met de hele klas een verhalenbundel gaan maken. U kunt een gezamenlijk thema kiezen (bijvoorbeeld als aanvulling op andere lessen) of het thema vrijlaten. Elk kind kiest of het een verhaal of gedicht gaat schrijven. Spreek af hoe lang de verhalen en gedichten mogen zijn, bijvoorbeeld één A4'tje. Deel hiervoor papier uit. U kunt de kinderen de schrijfopdracht eventueel als huiswerk mee naar huis geven. - Als de verhalen en gedichten klaar zijn, ruilen de kinderen hun werkstuk met degene die naast hen zit. Ze lezen dat verhaal of gedicht en maken er een tekening bij. Ze kunnen hiervoor eventueel een nieuw blad papier gebruiken. - Laat de kinderen aan de groep vertellen waarover hun verhaal of gedicht gaat. Enkele kinderen lezen hun verhaal of gedicht voor. - De kinderen ordenen de verhalen en gedichten. Vraag wat ze een leuke, spannende of mooie volgorde vinden. - Laat de kinderen een titel voor het boek bedenken en een kaft maken waarop de titel en de naam van de groep staan. Een aantal kinderen maakt samen een inhoudsopgave. - Bind de verhalen en gedichten tot een boek. Opmerking U kunt ook alle kinderen alleen maar verhalen of juist enkel gedichten laten maken.

Bezoek een kinderboekenmuseum op internet

Materiaal

- computer met internetaansluiting - papier en pen - eventueel een internetmap waarin de kinderen de naam van de bezochte website en de belangrijkste gegevens noteren, alsook een of meer prints van de website opbergen

Tijd

30 minuten (per groepje van twee of drie leerlingen)

Doel

De kinderen bekijken de website van het Kinderboekenmuseum in het Letterkundig Museum.

- Vertel de kinderen dat ze een kinderboekenmuseum op internet gaan bezoeken. Ze openen daarvoor de website van het Letterkundig Museum: http://www.letmus.nl. Op deze site kunnen ze kiezen voor het Kinderboekenmuseum. - Laat de kinderen aan de hand van de volgende vragen bekijken wat er allemaal voor informatie op de site staat:

Wat voor informatie is er in het Kinderboekenmuseum te vinden? Welke kinderboekenschrijvers kun je er ontmoeten en wanneer? Wat staat er op de agenda voor deze week? Wat staat er nog meer op de website van het Letterkundig Museum? Zoek de algemene gegevens van het museum op: adres, telefoonnummer, openingstijden en toegangsprijzen.

- De antwoorden op deze vragen noteren de kinderen op een blaadje of in hun internetmap. Zo mogelijk printen ze een of meer pagina's die ze in hun intermap opbergen. - De kinderen kunnen desgewenst de Annie M.G. Schmidt-quiz maken om te kijken hoeveel ze over deze beroemde kinderboekenschrijfster weten. - Laat de kinderen na afloop vertellen welke informatie ze hebben gevonden. - Vraag de kinderen of ze het Kinderboekenmuseum zouden willen bezoeken. Wat zou je willen bekijken? Opmerking U kunt naar aanleiding van deze activiteit natuurlijk bekijken of een excursie naar het Kinderboekenmuseum tot de mogelijkheden behoort.

Auteur: Simone van Bentum-Gerich © Uitgeverij Zwijsen Educatief B.V. en KRO