Inuit
	Winter en zomer
	De jacht
	Inuit-kleding
	Muziek
	Interessante sites
	Boeken over Inuit

Inuit

Rond 8000 v.Chr. zijn de eerste Inuit via de Straat van Bering vanuit Azië naar hun huidige leefgebieden getrokken. Tegenwoordig leven ongeveer 100.000 Inuit in het poolgebied van Siberië, Alaska, Canada en Groenland. Inuit betekent ‘mensen’. Het enkelvoud is Inuk. Inuit zijn vooral bekend als eskimo’s. Over de oorsprong van de naam eskimo bestaan verschillende theorieën. Lang is aangenomen dat het ‘rauwvleeseter’ betekende. Inmiddels heeft taalkundig onderzoek uitgewezen dat het waarschijnlijker is dat de oorsprong in een andere taalgroep ligt en dat de naam ‘pelsjager op sneeuwschoenen’ betekent.

Winter en zomer

In de poolstreek begint de winter al in september. Vanaf dat moment komt de zon niet meer op. Dat duurt tot maart. De poolwinter heet daarom ‘poolnacht’. Het is zes maanden lang vrijwel geheel donker en extreem koud. De temperatuur kan dalen tot vijftig graden onder het vriespunt. In deze tijd valt er voor de Inuit niet veel meer te doen dan bij elkaar op visite te gaan en spelletjes te spelen. Vanaf maart wordt het weer lichter. Omdat de poolzomer maar kort duurt, is dit een drukke tijd voor de Inuit. De voorraad voor de winter wordt aangelegd. De Inuit hanteren dertien maanden, die elk betrekking hebben op de jacht of op natuurverschijnselen. Bijvoorbeeld de tijd voor de ganzenjacht of de tijd dat de jonge zeehonden hun vacht krijgen. Behalve voor de vier bij ons bekende seizoenen hebben de Inuit ook woorden voor de tijd vóór de lente en de tijd vóór de herfst.

De jacht

De Inuit gebruiken alles van de dieren die ze tijdens de jacht hebben gedood. Zo wordt het vlees van bijvoorbeeld de kariboe uiteraard gegeten. Van de huid worden tenten, kleding en dekens gemaakt. De botten en het gewei worden gebruikt als naalden en attributen voor de jacht. De pezen doen dienst als draad. Alleen wanneer een ijsbeer is gedood, wordt de lever nooit gegeten. Ook niet door de sledehonden. De lever zit zo vol vitamine A dat hij giftig is. Bij de jacht gebruiken de Inuit behalve moderne geweren ook nog vaak hun traditionele wapens, zoals verschillende soorten harpoenen en vislijnen en -netten.

Inuit-kleding

Inuit dragen traditioneel kleren van bont. De huid van de kariboe bijvoorbeeld is erg warm door de holle haren die de warmte erg goed vasthouden. Ook de huiden van ijsberen, poolvossen, zeehonden, baardrobben en poolhazen worden verwerkt in anoraks, broeken en ‘kamik’ of laarzen. Om de huiden zacht te maken, kauwen de vrouwen hierop met hun voortanden. Veel oudere vrouwen hebben dan ook afgesleten tanden. Voordat de Inuit hun kleding in winkels konden kopen, droegen ze ondergoed van de huid van zeevogels die ze met de veren aan de binnenkant droegen. Tegenwoordig dragen veel Inuit ook kleren uit de winkel, omdat die veel gemakkelijker schoon te houden zijn. Alleen als ze blootgesteld staan aan extreme koude tijdens de jacht dragen ze meestal de traditionele bontkleding.

Muziek

Drumliederen zijn traditionele Inuit-liederen. Ze zijn te onderscheiden in drie soorten. Allereerst zijn er spirituele drumliederen, die alleen door de sjamaan werden gespeeld. Daarnaast zijn er gerechtelijke drumliederen. Mensen die een conflict hadden, konden dit oplossen door middel van een liedwedstrijd. Ten derde zijn er natuurlijk ook drumliederen en drumdansen puur als vorm van vermaak. Tijdens het dansen droeg men maskers. Een andere vorm van traditionele muziek is het zogenaamde keelzingen. Dit gebeurt op de volgende manier: twee vrouwen staan of zitten gehurkt tegenover elkaar. Vroeger stonden ze zo dicht bij elkaar dat de lippen elkaar bijna raakten. Een vrouw leidt, de ander antwoordt. Ze maken korte ritmische klanken. Het is een soort spel, waarbij de spelers elkaar uitdagen in uithoudingsvermogen en tempo. De eerste die buiten adem raakt of het tempo van de ander niet kan bijhouden, is af. Het is geen vorm van melodieus zingen met woorden zoals wij dat gewend zijn. Het gaat veel meer om geluiden en lijkt soms verdacht veel op gehijg.

Interessante sites

(Tip: zet deze internetadressen op de computer onder ‘Favorieten’ in een map ‘Inuit’ zodat de kinderen ze gemakkelijk kunnen vinden.) - http://www.atlanticmusic.gl (site van Atlanticmusic. U kunt hier onder andere fragmenten van eigentijdse Groenlandse muziek beluisteren.) - http://www.nunavut.com (Engelstalige site waar u fonts voor een lettertype in Inuktitut (Inuit-taal) eenvoudig en gratis kunt downloaden.) - http://www.stuff.co.uk/media/polar-relay/inuit.html (site waar u twee fragmenten van traditioneel keelzingen kunt beluisteren) - http://www.lespakket.net/noordpool.htm (site ‘Biebels lespakket’: lesideeën, thema’s en verhalend ontwerpen voor de groepen 1 tot en met 4 van het basisonderwijs. Hier vindt u onder andere het poëziealbumversje ‘Zeven kleine eskimo’s’.) - http://www.civilization.ca/aborig/threads/thred02e.html (Engelstalige Canadese site met informatie over en foto’s van Inuit-kleding) - http://www.gamesmuseum.uwaterloo.ca/VirtualExhibits/ Inuit/english/index.html (Canadese site van de universiteit van Waterloo, waar u in een virtuele tentoonstelling verschillende Inuit-spelletjes kunt zien. De site is in het Engels, Frans en Duits te lezen.) - http://alysion.org/figures/moreeasy.htm (Engelstalige site met touwspelletjes uit de hele wereld van diverse moeilijkheidsgraden. ‘De Siberische hut’ (zie de activiteiten voor groep 5 en 6) kan worden geleerd met behulp van een videoclip zonder tekst.) - http://www.inuitfinearts.com/kulik/sculptures/index.html (site van een Canadese galerie met voorbeelden van Inuit-kunst) - http://www.canuit.com/ (site van een online galerie met voorbeelden van Inuit-kunst) - http://www.inuitart.org/ias2A.htm (site van de Inuit Art Foundation waar u voorbeelden van Inuit-kunst vindt) - http://www.omroep.nl/bnn/bnnatwork/poolgebied (site van BNN met een verslag van een reis door Noord-Canada) - http://www.arctic.noaa.gov/gallery.html (Engelstalige site met links naar sites met foto’s van dieren die op de noordpool leven)

Boeken over Inuit

De volgende boeken hebben te maken met het thema ‘Inuit’. U kunt ze als informatieboek of voorlees-/ kijkboek gebruiken bij dit thema. Groep 1 en 2 Mischa Damjan, Atuk de jonge eskimo, uitgeverij De Vier Windstreken, Voorschoten 2002, ISBN 9055797359. Ingrid en Dieter Schubert, Van mug tot olifant, uitgeverij Lemniscaat, Rotterdam 2000, ISBN 9060699394. Groep 3 en 4 Mischa Damjan, Atuk de jonge eskimo, uitgeverij De Vier Windstreken, Voorschoten 2002, ISBN 9055797359. Groep 5 en 6 Inez Risseeuw, Inuit op Groenland, Junior Informatie Reeks 3, nummer 43, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten 2000, ISBN 9001145620. Groep 7 en 8 Inez Risseeuw, Inuit op Groenland, Junior Informatie Reeks 3, nummer 43, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten 2000, ISBN 9001145620. Anthony Horowitz, De tien vingers van Sedna, uitgeverij Clavis, Hasselt 2005, ISBN 9050163416. Gisela Perlet, Eskimosprookjes, uitgeverij Elmar, Rijswijk 1997, ISBN 9038906455. David Rootes, De noordpool, serie Aarde in gevaar, uitgeverij Corona, Harmelen 2004, ISBN 9054956844. Bryan Alexander, Het dagelijks leven van de Inuit, serie Sporen uit het verleden, uitgeverij Corona, Harmelen 1996, ISBN 907477783X.

Auteur: Maril Rijks © Uitgeverij Zwijsen B.V.