Challes maken in de oven Challes is gevlochten brood. Het wordt gegeten op vrijdagavond bij de aanvang van de sabbat (die duurt tot het verschijnen van de sterren op zaterdagavond). Dit brood is ook door kinderen vrij eenvoudig te maken. En het vormt meteen een smakelijke maaltijd!
	De uittocht in de speelzaal Volgens de overlevering leidde Mozes zijn volk uit Egyptische gevangenschap naar het beloofde land. Tijdens die tocht door de woestijn moest het volk allerlei ontberingen doorstaan. In deze activiteit spelen de kinderen de uittocht op een luchtige manier na in het speellokaal. Daarbij voeren ze bepaalde bewegingen uit.
	Een kleurplaat In deze activiteit kleuren de kinderen een kleurplaat. Daarop staan vier afbeeldingen van voorwerpen die hun oorsprong vinden in het joodse geloof.

Challes maken in de oven

Materiaal

• een kleine bakoven • een grote pan • 750 gram meel • 3½ dl warm water • 2 eieren • 1 dessertlepel suiker • 1 theelepel zout • 1 eetlepel boter of margarine • 1 eetlepel droge gist • 1 eetlepel maanzaad Voorbereiding – Print vooraf een afbeelding van challes of vlechtbrood van het internet, bijvoorbeeld van de volgende website: www.solmortel.nl/joden.htm. – De activiteit is bedoeld voor een groepje van drie of vier kinderen. Voer deze dan ook uit tijdens een moment waarop de rest van de groep zelfstandig kan werken.

Tijd

In totaal ongeveer 2½ uur (kneden en rijzen van het brood ongeveer 1½ uur, bakken ongeveer 1 uur)

Doel

De kinderen helpen mee om challes (gevlochten brood) te bakken en op te eten.

– Gebruik deze activiteit als aanloop om de kinderen iets te vertellen over het vieren van de sabbat. Misschien dat het daarom leuk is om deze activiteit op een vrijdag te plaatsen. De kinderen mogen eerst helpen met brood bakken. Geef de toelichting over de sabbat vooraf aan de maaltijd. – Vertel dat een groepje kinderen mag helpen bij het maken van gevlochten brood. Wijs het groepje aan. Toon hun de afbeelding van het internet (zie ‘Voorbereiding’). Houd tijdens de activiteit zelf de regie en tijd in handen. Volg het onderstaande schema: • Vooraf: houd wat eigeel apart om er later de broden mee te bestrijken. • Doe meel, water, eieren, suiker, zout, boter en gist in de grote pan. Kneed het geheel tot deeg. • Laat het mengsel 30 minuten rijzen. • Kneed het deeg opnieuw. • Laat het deeg nogmaals 30 minuten rijzen. • Verdeel het deeg in zes strengen. Vlecht telkens met drie strengen een brood. • Leg beide broden op de bakplaat en laat ze 15 minuten staan. • Besprenkel de broden met water. • Strijk er wat eigeel over. • Bestrooi de broden met maanzaad. • Zet de broden gedurende 60 minuten in de oven op ongeveer 190 graden (ovenstand 5). • Eet smakelijk! – Vertel tijdens het bakken of vlak voor de maaltijd iets over de challes en de sabbatviering. De betreffende informatie vindt u in de achtergrondinformatie onder het kopje ‘Challes (gevlochten brood) en de sabbat’.

De uittocht in de speelzaal

Materiaal

• bijlage De tocht door de woestijn Voorbereiding Voer de activiteit uit in de speelzaal of gymzaal.

Tijd

20 minuten

Doel

De kinderen luisteren naar een verhaal en voeren bewegingen uit.

– Plaats de kinderen in een kring. Leg hun uit dat u een verhaal gaat vertellen. De kinderen spelen dat verhaal na en voeren daarbij de bewegingen uit. – Geef een korte samenvatting van het verhaal: Lang geleden woonde er een koning in een ver land. Hij hield rond zijn paleis mensen gevangen. Daar moesten ze voor hem werken. Maar de gevangenen wilden terug naar hun eigen land. Ze namen hun spullen en vertrokken. En na jaren rondzwerven door de woestijn waren ze eindelijk terug in hun eigen land. (Ga na of alle kinderen weten wat een ‘woestijn’ is.) – Vertel het verhaal dat u vindt in de bijlage De tocht door de woestijn. In die bijlage zijn de momenten waarop de kinderen bewegingen uitvoeren aangegeven met […]. – Praat na afloop even na met de kinderen. Doe dat eventueel aan de hand van de volgende vragen: • Vond je het verhaal leuk? • Vond je de bewegingen leuk? • Welke bewegingen vond je moeilijk/gemakkelijk?

Een kleurplaat

Materiaal

• voor elk kind: kleurplaat die u vindt op www.coloring.ws/t/jewish/jewish1.htm • kleurpotloden

Tijd

20 minuten

Doel

De kinderen kleuren een kleurplaat over het joodse geloof.

– Deel de kleurplaat uit. Vraag de kinderen wat de vier afbeeldingen voostellen. (Het gaat hierbij om de davidster, een kaars, een menora en een dreidl. Voor meer informatie over de menora, zie ‘De menora en het chanoekafeest’ in de achtergrondinformatie. Een dreidl is een soort draaitol. Hij wordt gebruikt bij een kinderspel tijdens het chanoekafeest). Neem genoegen met antwoorden als een ster, een kaars, een kandelaar en een speelgoedje. – Deel de kleurpotloden uit. De kinderen kleuren de afbeeldingen. – Tip: Geef de kleurplaat mee aan de kinderen met de opdracht om die thuis aan de ouders te laten zien en hun vragen te stellen over de afbeeldingen. De kinderen vertellen daarna in de kring over de reacties van de ouders: wat hebben die verteld over de voorwerpen, welke herkenden ze wel/niet enzovoort. Laat de kinderen vooral op elkaar reageren.

Auteur: Hans Vermeer © Uitgeverij Zwijsen B.V.